R. Musgrave’in devletin ekonomik fonksiyonları ayrımında, "kaynak tahsisi" (allocation) fonksiyonu piyasa başarısızlıklarının giderilerek Pareto etkinliğe ulaşılmasını hedefler. Bir ekonomide, tüketilmesi durumunda topluma yayılan pozitif dışsallıklar nedeniyle piyasa mekanizması tarafından üretilen miktarın toplumsal optimumun altında kaldığı bir durumda; devletin sübvansiyonlar veya doğrudan üretim yoluyla müdahale etmesi, temel olarak hangi gerekçe ile "kaynak tahsisi" fonksiyonu kapsamında değerlendirilir?
- Marjinal toplumsal faydanın marjinal toplumsal maliyete eşitlendiği () düzeyde işlem hacmi sağlayarak üretimdeki refah kaybını ortadan kaldırmakCevap
- BPiyasa tarafından belirlenen gelir dağılımını, sosyal adalet ilkeleri doğrultusunda düşük gelirli grupların satın alma gücünü artıracak şekilde yeniden düzenlemek
- CEkonomideki toplam talep yetersizliğini gidererek tam istihdam düzeyine ulaşmak ve fiyat istikrarını korumak
- DBireylerin tüketim tercihlerine müdahale ederek (paternalizm), sadece toplumun genel kültürel ve ahlaki seviyesini yükseltmek amacıyla erdemli mal tüketimini zorunlu kılmak
- EDışsallık yayan faaliyetleri vergilendirerek bütçeye ek gelir sağlamak ve kamu açıklarını finanse etmek
Cevap
Piyasa başarısızlığı durumunda devletin müdahalesi, marjinal toplumsal faydayı marjinal toplumsal maliyete eşitleyerek () Pareto etkinliği sağlama ve refah kaybını (deadweight loss) önleme gerekçesiyle kaynak tahsisi fonksiyonuna girer.
Pozitif dışsallık durumunda özel fayda toplumsal faydanın altındadır, bu da eksik üretime yol açar. Devletin sübvansiyon kullanarak marjinal toplumsal faydayı marjinal toplumsal maliyete eşitlemesi (), piyasadaki refah kaybını ortadan kaldırarak Pareto etkinliğe ulaşmayı sağlar. Bu, Musgrave'in tanımladığı kaynak tahsisi (allocation) fonksiyonunun temel yapı taşıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pareto Etkinliği ve Kaynak Tahsisi