Soru

Zorluk: OrtaVergiden Kaçınma

Maliye teorisinde, bir mükellefin vergi kanunlarına aykırı bir davranışta bulunmadan, vergi doğuran olayın kapsamı dışında kalmak amacıyla iktisadi kararlarını değiştirmesi durumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Bu eylem, vergi hukukunda bir suç tipi olarak düzenlenmiş olup hapis cezası yaptırımına bağlanmıştır.
  2. B
    Bu durum, vergi borcu doğduktan sonra vergi yükünün fiyat mekanizması aracılığıyla başkalarına devredilmesidir.
  3. Mükellefin bu tutumu yasaldır ancak devletin vergi matrahının erozyona uğramasına ve toplam vergi gelirlerinin azalmasına yol açar.Cevap
  4. D
    Bu eylem, sadece vergi kanunlarında yer alan istisna ve muafiyet gibi objektif yasal düzenlemelerden yararlanılması durumudur.
  5. E
    Vergi borcu ödendikten sonra, mükellefin psikolojik olarak hissettiği vergi yükünün hafifletilmesi sürecidir.

Cevap

Mükellefin vergi kanunlarına aykırı davranmadan vergi doğuran olayı engellemesi yasal bir tutumdur (vergiden kaçınma) ancak bu durum devletin vergi matrahının erozyona uğramasına neden olur.
Vergiden kaçınma, mükelleflerin vergi kanunlarının lafzına uygun hareket ederek iktisadi tercihlerini (örneğin tüketimlerini azaltarak veya başka alanlara yatırım yaparak) vergi dışı kalacak şekilde düzenlemeleridir. Bu eylem yasal bir hak kullanımı veya serbest tercihtir; herhangi bir yaptırımı yoktur ancak devlet açısından vergi matrahının aşınması (erozyon) ve vergi kaybı anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemin hukuki niteliğini belirleyin.
Mükellef vergi kanunlarını ihlal etmediği için bu davranış yasaldır ve 'vergiden kaçınma' (tax avoidance) olarak adlandırılır.
Yasalara uygunluk, kaçınmayı kaçakçılıktan ayıran en temel özelliktir.
2
Eylemin vergi sistemi üzerindeki etkisini analiz edin.
Mükellefin iktisadi tercihlerini (tüketim, yatırım vb.) değiştirmesi, vergi doğuran olayın gerçekleşmemesine ve dolayısıyla vergi gelirlerinin azalmasına yol açar.
Vergi doğuran olayın engellenmesi, vergi matrahının erozyona uğraması sonucunu doğurur.

Anahtar Kavram

Vergiden Kaçınma ve Vergi Erozyonu
Bu soruyu puanla