Soru

Zorluk: Çok zorMaliyet Koşullarının Yansımaya Etkisi

Tam rekabet piyasası koşullarının geçerli olduğu bir ekonomide, hükümet aşağıda üretim yapıları tanımlanan iki farklı sektörde üretilen mallar üzerine birim başına tt kadar maktu (spesifik) vergi uygulamaya karar vermiştir:

- A Sektörü: Üretimin genişlemesi durumunda endüstrideki firmalar için üretim süreci dışında kalan ancak endüstrinin toplam büyüklüğüne bağlı olan dışsal ekonomiler (tasarruflar), dışsal eksi ekonomilere baskın gelmektedir.
- B Sektörü: Üretim hacmi arttıkça kullanılan üretim faktörlerinin kıtlaşması nedeniyle girdi fiyatları yükselmekte ve bu durum maliyetlerin artmasına yol açmaktadır.

Talep eğrilerinin negatif eğimli olduğu ve her iki sektörün de uzun dönem dengesinde bulunduğu varsayıldığında, vergi sonrası piyasa fiyatlarındaki değişim miktarı (ΔP\Delta P) ile vergi tutarı (tt) arasındaki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A sektöründe fiyat artışı vergi miktarından büyüktür (ΔP>t\Delta P > t); B sektöründe fiyat artışı vergi miktarından küçüktür (ΔP<t\Delta P < t).Cevap
  2. B
    A sektöründe fiyat artışı vergi miktarından küçüktür (ΔP<t\Delta P < t); B sektöründe fiyat artışı vergi miktarından büyüktür (ΔP>t\Delta P > t).
  3. C
    Her iki sektörde de uzun dönemde kâr sıfırlandığı için verginin tamamı tüketiciye yansıtılır ve fiyat artışı vergi miktarına eşittir (ΔP=t\Delta P = t).
  4. D
    A sektöründe vergi kapitalizasyonu nedeniyle fiyat değişmezken; B sektöründe fiyat artışı vergi miktarından küçüktür (ΔP<t\Delta P < t).
  5. E
    A sektöründe üretimin daralması birim maliyetleri düşüreceği için ΔP<t\Delta P < t gerçekleşir; B sektöründe ise arz esnekliğine bağlı olarak ΔP=t\Delta P = t olur.

Cevap

A sektöründe fiyat artışı vergi miktarından büyükken (ΔP>t\Delta P > t), B sektöründe vergi miktarından küçüktür (ΔP<t\Delta P < t).
Doğru yanıt, endüstriyel maliyet yapılarına göre yansıma miktarını doğru kıyaslayan ifadedir. A sektörü 'azalan maliyetli' bir endüstridir; bu endüstrilerde üretim daraldığında birim maliyetler artacağı için fiyat artışı vergi miktarından büyük olur (ΔP>t\Delta P > t). B sektörü ise 'artan maliyetli' bir endüstridir; üretim daraldığında girdi fiyatları düşeceği için maliyetler azalır ve fiyat artışı vergi miktarından küçük kalır (ΔP<t\Delta P < t).

Adım Adım Çözüm

1
Sektörlerin maliyet yapılarını belirle.
A sektörü 'Azalan Maliyetli Endüstri' (negatif eğimli LS), B sektörü 'Artan Maliyetli Endüstri' (pozitif eğimli LS) olarak tanımlanmıştır.
Dışsal ekonomilerin baskınlığı maliyetlerin düşmesine (azalan maliyet), girdi fiyatlarının yükselmesi ise maliyetlerin artmasına (artan maliyet) işaret eder.
2
Verginin arz eğrisi üzerindeki etkisini analiz et.
Maktu vergi, her iki sektörün de uzun dönem arz eğrisini (LS) vergi tutarı (tt) kadar yukarı kaydırır.
Vergi, üretim maliyetlerine eklenen bir kalem olarak arzın azalmasına yol açar.
3
Azalan maliyetli endüstride (A sektörü) yeni dengeyi değerlendir.
Fiyat artışı vergi miktarından fazla olur (ΔP>t\Delta P > t).
Vergi nedeniyle üretim daralırken, endüstriyel ölçekten kaynaklanan dışsal tasarruflar kaybedilir ve birim maliyetler artar. Bu çifte etki (vergi + maliyet artışı) fiyatı vergi miktarından fazla yükseltir.
4
Artan maliyetli endüstride (B sektörü) yeni dengeyi değerlendir.
Fiyat artışı vergi miktarından az olur (ΔP<t\Delta P < t).
Vergi nedeniyle üretim daralırken, faktör talebi azalır ve girdi fiyatları düşer. Maliyetlerdeki bu azalma, verginin fiyata olan etkisinin bir kısmını telafi eder.

Anahtar Kavram

Tam rekabet piyasasında uzun dönem arz eğrisinin eğimi (maliyet koşulları), verginin fiyata yansıma düzeyini belirleyen temel faktördür.
Bu soruyu puanla