Examkin

Soru

Zorluk: ZorSenyoraj (Para Basma) Geliri

Kamu ekonomisinde devletin para basma tekelini kullanarak elde ettiği kaynaklar analiz edilirken; "toplam senyoraj geliri" ile "enflasyon vergisi" kavramları arasındaki teknik ayrım ve bu gelirin bileşenleri büyük önem taşımaktadır. Buna göre, bir ekonomide reel büyümenin gerçekleştiği ve para talebinin gelir esnekliğinin pozitif olduğu bir konjonktürde, senyorajın iktisadi mahiyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Toplam senyoraj geliri; reel büyüme nedeniyle artan para talebinin karşılanmasından elde edilen 'enflasyonist olmayan' kısım ile mevcut para stokunun reel değer kaybını ifade eden 'enflasyon vergisi'nin toplamına eşittir.Cevap
  2. B
    Senyoraj geliri, devletin egemenlik gücüne dayanarak elde ettiği 'parafiskal' bir gelir türü olup, münhasıran sosyal güvenlik kurumlarının bütçe açıklarını kapatmak amacıyla toplanır.
  3. C
    Enflasyon vergisi, paranın basım maliyeti ile nominal değeri arasındaki farkı temsil ederken; senyoraj geliri bu farkın iç borç stokuna oranını ifade eder.
  4. D
    Senyoraj geliri, devletin gelecekteki vergi gelirlerini teminat göstererek Merkez Bankası'ndan aldığı, vadesi geldiğinde geri ödenmesi gereken bir 'iç borçlanma' enstrümanıdır.
  5. E
    Ekonomide reel büyüme hızı pozitif olsa dahi, para talebinin gelir esnekliği birin (11) altında olduğu sürece toplam senyoraj geliri her zaman enflasyon vergisinden daha düşüktür.

Cevap

Toplam senyoraj geliri, reel büyüme kaynaklı enflasyonist olmayan kısım ile enflasyonun para stoku üzerindeki aşındırıcı etkisinden doğan enflasyon vergisinin toplamından oluşur.
Toplam senyoraj geliri iki temel bileşenden oluşur. Birincisi, ekonomideki reel büyüme (gg) ve para talebinin gelir esnekliği (η\eta) nedeniyle halkın elinde daha fazla reel balans tutma isteğinden kaynaklanan 'saf senyoraj'dır. Bu kısım enflasyona yol açmadan elde edilebilir. İkincisi ise, fiyatlar genel düzeyindeki artışın (π\pi) halkın elindeki reel para stokunun değerini düşürmesiyle devletin elde ettiği 'enflasyon vergisi'dir. Dolayısıyla toplam senyoraj bu iki unsurun toplamıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Senyoraj gelirinin bileşenlerini analiz et.
Toplam Senyoraj = Saf Senyoraj + Enflasyon Vergisi
Devletin para basarak elde ettiği reel kaynaklar sadece enflasyonla değil, aynı zamanda ekonominin büyümesiyle artan para talebiyle de ilişkilidir.
2
Reel büyüme ve gelir esnekliği etkisini değerlendir.
S=π⋅m+η⋅g⋅mS = \pi \cdot m + \eta \cdot g \cdot m
Burada π⋅m\pi \cdot m enflasyon vergisini, η⋅g⋅m\eta \cdot g \cdot m ise büyüme nedeniyle (fiyatlar artmadan) elde edilen saf senyorajı temsil eder.

Anahtar Kavram

Senyoraj ve Enflasyon Vergisi Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Cagan modelinde senyoraj geliri maksimizasyonu ve para talebi yarı-esnekliği arasındaki ilişkiyi inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Senyoraj (Para Basma) Geliri

Bu konudan daha fazla soru