Examkin

Soru

Zorluk: ZorWagner'in Gelir Sınıflandırması

Adolph Wagner, kamu gelirlerini devletin iktisadi hayata katılım biçimi ve hukuki statüsüne göre 'özel ekonomik gelirler' ve 'siyasal/hukuki gelirler' olarak iki ana gruba ayırmıştır. Bu ayrımda devletin bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek mülkiyet hakkına dayalı olarak elde ettiği gelirler ile egemenlik gücünü kullanarak elde ettiği gelirler keskin bir biçimde birbirinden ayrılmaktadır.

Buna göre Wagner'in 'özel ekonomik gelirler' kategorisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Devletin bu gelirleri elde ederken bir özel hukuk kişisi (müteşebbis) gibi hareket etmesi ve kamu otoritesinden kaynaklanan cebir gücüne başvurmadan mülkiyet hakkını kullanması esastır.Cevap
  2. B
    Bu gelirlerin, bireylerin devletten aldığı spesifik bir hizmetin karşılığı olarak ve tarafların özgür irade beyanına dayanan 'sözleşmesel' (contractual) bir ilişki çerçevesinde tahsil edilmesi gerekir.
  3. C
    Bu kategoriye giren gelirlerin temel özelliği, devletin bütçe disiplini içerisinde her yıl periyodik olarak elde ettiği 'olağan gelir' niteliğinde olması ve süreklilik arz etmesidir.
  4. D
    Devletin bu gelirleri elde ederken egemenlik gücünü (imperium) kullanması, ancak gelirin miktarının serbest piyasadaki arz ve talep dengesine göre belirlenmesi temel koşuldur.
  5. E
    Bu gelirler, yalnızca devletin mülkiyetindeki taşınmazların ve varlıkların elden çıkarılmasıyla elde edilen bir defaya mahsus 'sermaye gelirleri' ile sınırlıdır.

Cevap

Wagner'in sınıflandırmasında özel ekonomik gelirlerin temel belirleyicisi, devletin bir özel hukuk kişisi veya müteşebbis gibi hareket ederek mülkiyet hakkına dayalı tasarruflarda bulunmasıdır.
Adolph Wagner'in sınıflandırmasında temel ölçüt devletin piyasadaki konumudur. Devlet, eğer özel bir kişi gibi piyasa koşullarına tabi olarak ve mülkiyet hakkına dayanarak gelir elde ediyorsa (örneğin orman işletmeciliği veya KİT karları), bu gelirler 'özel ekonomik gelirler' olarak adlandırılır. Bu durumda devletin cebir (zorlama) gücü yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Wagner'in kamu gelirleri sınıflandırmasındaki temel kriteri belirleyin.
Wagner, ayrımını devletin iktisadi hayata katılım biçimine ve hukuki statüsüne (Özel Hukuk vs. Kamu Hukuku) dayandırır.
Sınıflandırmanın mantığını kavramak, yanlış teorik yaklaşımları (Seligman, Bastable vb.) elemenizi sağlar.
2
Özel ekonomik gelirler (tasarruf gelirleri) kavramını analiz edin.
Bu grupta devlet, piyasadaki herhangi bir girişimci gibi davranır; mülkiyetindeki orman, maden veya işletmelerden (KİT) kar elde eder.
Devletin burada 'egemenlik' değil, 'mülkiyet' hakkını kullandığını doğrulamak gerekir.
3
Siyasal/hukuki gelirler ile arasındaki farkı netleştirin.
Siyasal gelirlerde (vergi, harç gibi) devlet cebir (zorlama) gücünü kullanırken, özel ekonomik gelirlerde cebir yoktur.
Cebir ve egemenlik unsuru, iki kategoriyi birbirinden ayıran en keskin çizgidir.

Anahtar Kavram

Adolph Wagner'in Devletin Hukuki Statüsüne Dayalı Gelir Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Wagner'in Gelir Sınıflandırması

Bu konudan daha fazla soru