Soru

Zorluk: Çok zorNet Vergi Yükü

Bir ekonominin mali yapısını inceleyen bir araştırma grubunun hazırladığı yıllık bütçe analiz raporunda, mükelleflerin üzerindeki gerçek mali baskıyı ve kamudan aldıkları faydaları birlikte değerlendiren 'Net Vergi Yükü' hesabı yapılacaktır. Raporda yer alan temel iktisadi ve mali veriler şu şekildedir:

Mali GöstergeDeğer (Milyar TL)
Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYHGSYH)3.2003.200
Toplam Vergi Gelirleri (Sosyal Güvenlik Katkıları dahil)800800
Vergi Dışı Kamu Gelirleri120120
Toplam Transfer Harcamaları160160
Vergi Harcamaları (Muafiyet, İstisna ve İndirimler)4040

Bu verilere göre, söz konusu ekonomideki 'Net Vergi Yükü' oranı yüzde kaçtır?

  1. A
    %25,00\%25,00
  2. B
    %23,75\%23,75
  3. %20,00\%20,00Cevap
  4. D
    %18,75\%18,75
  5. E
    %28,75\%28,75

Cevap

Net vergi yükü oranı %20,00\%20,00 olarak hesaplanmıştır.
Net vergi yükü hesaplanırken temel prensip, vergi mükelleflerinin devlete transfer ettiği kaynaklardan (toplam vergiler), devletin tekrar topluma karşılıksız olarak dağıttığı kaynakların (transferler) arındırılmasıdır. Verilen senaryoda toplam vergi gelirleri olan 800800 Milyar TL'den, transfer harcamaları olan 160160 Milyar TL çıkarıldığında ulaşılan 640640 Milyar TL'lik net tutar, 3.2003.200 Milyar TL'lik GSYH'ye oranlandığında %20,00\%20,00 sonucuna ulaşılır. Vergi harcamaları ise zaten tahsil edilmeyen vergileri ifade ettiği için net yük hesaplamasında ek bir çıkarma işlemi olarak kullanılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Net vergi yükü formülünün belirlenmesi
Net Vergi Yu¨ku¨=Toplam Vergi GelirleriTransfer HarcamalarıGSYHNet\ Vergi\ Yükü = \frac{Toplam\ Vergi\ Gelirleri - Transfer\ Harcamaları}{GSYH}
Net vergi yükü, mükelleflerin devlete ödediği vergilerden, devletin karşılıksız olarak mükelleflere geri aktardığı transferlerin düşülmesiyle bulunan net mali baskıyı ölçer.
2
Pay kısmındaki net vergi tutarının hesaplanması
800160=640800 - 160 = 640 Milyar TL
Toplam vergi gelirlerinden (800800), kamusal faydayı temsil eden transfer harcamaları (160160) çıkarılır. Vergi dışı gelirler ve vergi harcamaları bu aşamada dikkate alınmaz.
3
Elde edilen tutarın GSYH'ye oranlanması
6403.200=0,20\frac{640}{3.200} = 0,20
Mali yüklerin makroekonomik etkisini görmek için elde edilen net tutar ülkenin toplam gelirine (GSYHGSYH) bölünür.
4
Sonucun yüzde cinsinden ifade edilmesi
%20,00\%20,00
Oransal veriler standart olarak yüzde birimiyle gösterilir.

Anahtar Kavram

Net Vergi Yükü Formülasyonu
Bu soruyu puanla