Kamu maliyesi literatüründe, piyasa ekonomisinin Pareto etkin bir sonuç üretmesine rağmen, ortaya çıkan bu sonucun toplumsal refah ve adalet kriterleriyle çelişmesi durumunda devletin müdahalesi gündeme gelmektedir. Richard Musgrave'ın fonksiyonel sınıflandırması çerçevesinde, bölüşüm (dağılım) fonksiyonunun teorik altyapısı ve bu amaç doğrultusunda başvurulan temel mali araç eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- Değer yargılarına dayanan normatif bir sürece dayanması; artan oranlı vergileme ve karşılıksız transferleri temel araç olarak kullanmasıCevap
- BPareto optimalliğinin bozulduğu alanlarda kaynakların etkin kullanımına odaklanması; marjinal maliyet fiyatlamasını esas alması
- CFiyat istikrarı ve tam istihdam gibi makroekonomik hedefleri gerçekleştirmeye çalışması; bütçe açıklarıyla toplam talebi yönetmesi
- DHizmetten yararlananların maliyete katlanması ilkesini savunması; harçlar ve katılım payları üzerinden geliri yeniden düzenlemesi
- EPiyasa başarısızlıklarını teknik ve nesnel kriterlerle gidermeyi hedeflemesi; yarı kamusal malların üretimini teşvik etmesi
Cevap
Bölüşüm fonksiyonu, değer yargılarına dayanan normatif bir sürece dayanır ve temel araç olarak artan oranlı vergileme ile karşılıksız transferleri kullanır.
Bölüşüm fonksiyonu, piyasa tarafından belirlenen gelir dağılımını sosyal adalet ilkeleri doğrultusunda değiştirmeyi amaçlar. Bu süreç, nesnel gerçekliklerden ziyade toplumun 'adil' bulduğu değer yargılarına dayandığı için 'normatif' bir nitelik taşır. Bu amaca ulaşmak için kullanılan en tipik mali araçlar ise yüksek gelir gruplarından daha fazla pay alan artan oranlı gelir vergileri ve düşük gelir gruplarına yönelik sosyal transfer ödemeleridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bölüşüm Fonksiyonunun Normatif Doğası ve Yeniden Dağıtım Araçları
Daha Fazla Pratik
Bölüşüm fonksiyonu ile etkinlik arasındaki ters yönlü ilişkiyi (equity-efficiency trade-off) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s