Harçlar, kamu kurum ve kuruluşlarının sunduğu adli, idari veya mesleki hizmetlerden yararlananların, bu hizmetlerden sağladıkları "özel fayda" nedeniyle ödedikleri vergi dışı kamu gelirleridir.
Buna göre, harçların mali niteliği ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Hizmetten yararlanma talebi bireyin isteğine bağlı olsa da hizmetin sunulmasıyla birlikte ödeme yükümlülüğünün kanunen doğması nedeniyle "yarı-cebri" bir nitelik taşır.Cevap
- BBelirli bir ekonomik faaliyetin icrası veya bir hakkın kullanılması için devletten alınan ruhsat veya çalışma izni karşılığında ödenen bedellerdir.
- CKamu eliyle yürütülen bayındırlık hizmetleri sonucunda, bu hizmetlerin yapıldığı bölgedeki gayrimenkullerin değerinde meydana gelen artıştan pay alınmasıdır.
- DGenel bütçe dışında kalan, sadece sosyal güvenlik kurumları veya mesleki kuruluşlar tarafından kendi üyelerinden kanunla toplanan gelirlerdir.
- EHarç tutarının belirlenmesinde temel ölçüt, sunulan kamu hizmetinin birim maliyeti ile kişiye sağlanan fayda arasında tam bir matematiksel eşitlik olmasıdır.
Cevap
Hizmetten yararlanma talebi bireyin isteğine bağlı olsa da hizmetin sunulmasıyla birlikte ödeme yükümlülüğünün kanunen doğması nedeniyle "yarı-cebri" bir nitelik taşır.
Doğru ifade, harçların yarı-cebri (semi-compulsory) niteliğini vurgulamaktadır. Harçlarda birey, bir kamu hizmetinden (örneğin pasaport almak veya tapu işlemi yapmak) yararlanıp yararlanmama konusunda serbesttir (iradi aşama). Ancak bu hizmetten yararlanmaya karar verip ilgili makama başvurduğunda, kanunda öngörülen tutarı ödemek zorundadır (cebri aşama). Bu durum harçları, hiçbir hizmet karşılığı olmaksızın alınan vergiden ve sadece izin/ruhsat karşılığı alınan resimden ayırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Harçların Yarı-Cebri Niteliği ve Özel Fayda İlkesi
Daha Fazla Pratik
Harçlar ile vergilerin benzerliklerini (kanunilik, cebrilik) ve farklarını (karşılıklılık) içeren karşılaştırma tablosuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s