Examkin

Soru

Zorluk: ZorVergiyi Doğuran Olay

Vergi hukukunda vergi alacağının doğumu, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile gerçekleşir. Bu bağlamda, özel hukuk hükümlerine göre geçersiz sayılan bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen ancak iktisadi sonuçları itibarıyla tamamlanmış bir işlemde, vergi sorumluluğunun belirlenmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi tam ve doğru bir hukuki tespittir?

  1. Vergi Usul Kanunu uyarınca, vergiyi doğuran olayın kanunlarla yasak edilmiş olması veya işlemin hukuki yönden kusurlu bulunması vergi mükellefiyetini etkilemez; olayın iktisadi mahiyetinin gerçekleşmiş olması vergi alacağının doğumu için kafidir.Cevap
  2. B
    Söz konusu işlemin hukuki yönden geçersiz olması nedeniyle vergi alacağı kendiliğinden doğmaz; ancak idarece yapılacak bir inceleme ile re'sen tarh işlemi gerçekleştirildiğinde vergi borcu hukuken oluşur.
  3. C
    Vergiyi doğuran olay ancak hukuki durumun tam bir biçimde tekemmülü ile oluşacağından, özel hukuk nezdinde batıl sayılan işlemler üzerinden vergi alınması 'kanunilik' ilkesine aykırılık teşkil eder.
  4. D
    Hukuki yönden geçersiz bir işleme dayalı vergi borcu, mükellefe tebliğ edilmiş olsa dahi işlemin sakatlığı nedeniyle hukuki sonuç doğurmaz ve tahakkuk aşamasına geçilemez.
  5. E
    Hukuki sakatlık barındıran işlemlerde vergi alacağı ancak 'hukuki tekemmül' sağlandıktan sonra doğacağından, iktisadi sonuçlar tek başına vergilendirme sürecini başlatmaya yetmez.

Cevap

Vergi hukukunda 'vergiyi doğuran olay' bakımından işlemin hukuki geçerliliği veya yasal olması şart olmayıp, iktisadi mahiyetin (iktisadi tekemmül) gerçekleşmiş olması vergi alacağının doğumu için yeterlidir.
Doğru ifade, Vergi Usul Kanunu'nun 9.9. ve 19.19. maddelerinin sentezidir. Vergi hukuku, işlemin dış görünüşünden ziyade iktisadi özüne bakar. Bir sözleşme özel hukukta batıl (geçersiz) olsa bile, taraflar arasında iktisadi bir değer değişimi yaşanmış ve 'iktisadi tekemmül' sağlanmışsa, vergi kanunları bu durumu vergilendirilmesi gereken bir olay olarak kabul eder.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi Usul Kanunu'nun 19.19. maddesini analiz edin.
Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar.
Vergi borcunun hukuki kaynağını belirlemek için.
2
Vergi Usul Kanunu'nun 9.9. maddesini (Vergiyi Doğuran Olayın Kanunlarla Yasak Edilmiş Olması) değerlendirin.
Vergiyi doğuran olayın kanunlarla yasak edilmiş olması veya işlemin hukuki yönden kusurlu olması vergi mükellefiyetini ve vergi sorumluluğunu kaldırmaz.
Özel hukuk nezdindeki geçersizliğin vergi hukukuna etkisini saptamak için.
3
İktisadi yaklaşım ve iktisadi tekemmül kavramlarını ilişkilendirin.
Hukuki işlem geçersiz olsa bile, eğer işlem iktisadi sonuçlarını doğurmuşsa vergi alacağı doğmuş kabul edilir.
Gerçekleşen ekonomik değer artışının vergilendirilmesi ilkesini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Vergiyi Doğuran Olayın Bağımsızlığı (VUK m. 9)
Bu soruyu puanla

Konular

Vergiyi Doğuran Olay

Bu konudan daha fazla soru