Geleneksel kamu maliyesi teorileri harcama artışlarını genellikle sanayileşme, nüfus artışı veya bürokratik yapı gibi içsel dinamiklerle açıklarken; modern literatürde dışsal faktörlerin ve uluslararası entegrasyonun etkileri de ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda, Dani Rodrik'in çalışmalarında ampirik olarak da desteklenen ve ekonomilerin dışa açıklık derecesi ile kamu kesiminin büyüklüğü arasındaki pozitif yönlü ilişkiyi açıklayan yaklaşımın temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Dış ticarete entegrasyonu yüksek olan ekonomilerde artan gelir oynaklığını ve dışsal şokların yarattığı riskleri hafifletmek amacıyla, devletin sosyal güvenlik ve transfer harcamalarını genişleterek bir nevi sigorta işlevi görmesiCevap
- BKüresel pazarlarla bütünleşmenin getirdiği ekonomik büyüme ve kentleşme sürecinin, toplumun devletten talep ettiği koruyucu ve düzenleyici hizmetleri kendiliğinden ve sürekli olarak artırması
- CKüresel krizlerin yaşandığı olağanüstü dönemlerde toplumun katlanabileceği vergi yükünün sıçrama göstermesi ve kriz atlatıldıktan sonra bile kamu harcamalarının önceki düşük seviyelerine dönememesi
- DKüresel rekabete maruz kalan teknoloji yoğun özel sektörde işgücü verimliliği hızla artarken, emek yoğun nitelikteki geleneksel kamu hizmetlerinde verimlilik artışının yavaş kalmasının maliyetleri yukarı çekmesi
- EGelişmekte olan ülkelerin küresel piyasalarda rekabet edebilecek olgunluğa erişebilmeleri için, kalkınmanın erken aşamalarında piyasanın üstlenemediği yüksek maliyetli altyapı yatırımlarının devlet tarafından finanse edilmesi
Cevap
Dış ticarete entegrasyonu yüksek olan ekonomilerde artan gelir oynaklığını ve dışsal şokların yarattığı riskleri hafifletmek amacıyla, devletin sosyal güvenlik ve transfer harcamalarını genişleterek bir nevi sigorta işlevi görmesi
Dani Rodrik (ve David Cameron) tarafından literatüre kazandırılan yaklaşıma göre, bir ülke küresel ekonomiye ne kadar entegre olursa, dış ticaret hadlerindeki dalgalanmalara ve uluslararası makroekonomik şoklara o kadar açık hale gelir. Bu durum hanehalkı gelirlerinde oynaklık ve güvencesizlik yaratır. Toplumu bu dışsal risklere karşı korumak için devlet, sosyal güvenlik ağlarını, işsizlik ödeneklerini ve diğer transfer harcamalarını genişletmek zorunda kalır. Dolayısıyla, devlet ekonomide adeta bir 'sigorta kurumu' işlevi üstlendiği için dışa açık ülkelerde kamu kesimi yapısal olarak daha büyüktür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Telafi Hipotezi ve Dışa Açıklık-Kamu Hacmi İlişkisi