Soru

Zorluk: OrtaAnayasal İktisat Yaklaşımı

James Buchanan ve Gordon Tullock'un "Hesaplaşma Metni" (The Calculus of Consent) adlı eseriyle temelleri atılan Anayasal İktisat yaklaşımına göre; devletin vergilendirme, harcama ve borçlanma yetkilerine yönelik getirilen anayasal kısıtlamaların (mali anayasa) temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Siyasal partilerin seçim dönemlerinde oy oranlarını artırmak amacıyla bütçe açıklarını genişletmelerine imkan tanıyan esnek bir mali yapı oluşturmak
  2. Siyasal aktörlerin "oyun içindeki hamlelerini" sınırlayan kuralları belirleyerek, devletin bir "Leviathan" gibi kontrolsüz büyümesini ve bireylerin haklarını ihlal etmesini engellemekCevap
  3. C
    Bürokratların hizmet sunumunda teknik etkinliği artırmaları için bütçe kaynakları üzerinde tek taraflı ve sınırsız tasarruf yetkisine sahip olmalarını sağlamak
  4. D
    Seçmenlerin rasyonel bilgisizlik durumunu ortadan kaldırmak amacıyla tüm kamu politikası kararlarında doğrudan demokrasi ve oybirliği kuralını zorunlu kılmak
  5. E
    Piyasadaki negatif dışsallıkları içselleştirmek amacıyla devletin ekonomiye yapacağı müdahalelerin kapsamını ve yetki alanını sürekli olarak genişletmek

Cevap

Siyasal aktörlerin "oyun içindeki hamlelerini" sınırlayan kuralları belirleyerek, devletin bir "Leviathan" gibi kontrolsüz büyümesini ve bireylerin haklarını ihlal etmesini engellemek
Doğru cevap, anayasal iktisadın özünü oluşturan 'kurallar ve hamleler' ayrımı ile 'Leviathan' devlet modelini birleştirmektedir. James Buchanan'a göre siyasetçiler de ekonomik birimler gibi kendi çıkarlarını düşünürler. Bu nedenle, devletin vergilendirme ve harcama yetkileri anayasal kurallarla (mali anayasa) önceden sınırlandırılmalıdır ki günlük siyasetteki 'hamleler' toplumsal refahı tehdit etmesin.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal İktisat yaklaşımının temel ayrımını hatırla.
Yaklaşım, 'kurallar' (rules) ile 'hamleler' (moves) arasında keskin bir ayrım yapar.
Bireylerin toplumsal sözleşme aşamasında gelecekteki belirsizlik altında kuralları seçmesi esastır.
2
Devletin gücüne yönelik metaforu analiz et.
Devlet, kendi çıkarını maksimize etmeye çalışan ve vergi tabanını sömüren bir 'Leviathan' olarak görülür.
Bu güç sınırlanmazsa siyasetçiler ve bürokratlar kamu kaynaklarını kendi çıkarları için kullanacaktır.
3
Mali anayasanın amacını belirle.
Mali anayasa, vergilendirme ve harcama yetkilerini kısıtlayan kurallar bütünüdür.
Anayasal kısıtlamalar, siyasal aktörlerin günlük kararlarında (hamlelerinde) devletin mali gücünü kötüye kullanmasını engeller.

Anahtar Kavram

Kurallar vs. Hamleler ve Leviathan Devleti

Daha Fazla Pratik

James Buchanan ve Brennan'ın 'The Power to Tax' (Vergilendirme Gücü) eserindeki mali anayasa önerilerini ve anayasal aşamada 'bilinmezlik perdesi' kavramının önemini tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla