Kamu mali yönetiminde bütçe dengesi; sadece gelir ve gider farkını değil, maliye politikasının sürdürülebilirliğini, borç stokunun reel seyrini ve paranın zaman değerini dikkate alan çeşitli analitik alt kavramları kapsamaktadır. Bu bağlamda; birincil denge, operasyonel denge ve nakit dengesi arasındaki teorik ve uygulamalı ilişkilere dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Operasyonel denge, nominal bütçe açığından faiz ödemelerinin enflasyon tazminatı olarak kabul edilen (anaparanın reel değerindeki aşınmayı karşılayan) kısmının çıkarılmasıyla hesaplanır ve yüksek enflasyon dönemlerinde kamu borç stokunun reel değişimini analiz etmede nominal dengeden daha sağlıklı veriler sunar.Cevap
- BBirincil bütçe dengesi, toplam bütçe gelirlerinden toplam bütçe giderlerinin çıkarılmasıyla elde edilen ve kamu kesiminin borçlanma gereğini doğrudan belirleyen en temel denge göstergesidir.
- CHazine nakit dengesi, tahakkuk esaslı merkezi yönetim bütçe dengesinden 'bütçe emanetleri' kalemi düşülerek ve 'avanslar' kalemi eklenerek hesaplandığı için bütçe açığının finansman ihtiyacını her zaman bütçe dengesinden düşük gösterir.
- DKlasik maliye doktrini, bütçe denkliğini mali bir anayasa olarak kabul ettiği için ekonomik daralma dönemlerinde bütçe açığı verilerek toplam talebin desteklenmesini (telafi edici bütçe) savunmuştur.
- EMali disiplin açısından bir bütçe döneminde birincil dengenin fazla vermesi, o mali yıl sonunda toplam bütçe dengesinin açık vermeyeceğini ve kamu borç stokunun nominal olarak kesinlikle azalacağını garanti altına alır.
Cevap
Operasyonel denge, nominal bütçe açığından faiz ödemelerinin enflasyon tazminatı kısmının çıkarılmasıyla hesaplanır ve yüksek enflasyon dönemlerinde borç stokunun reel değişimini anlamada nominal dengeden daha sağlıklı sonuçlar verir.
Operasyonel denge kavramı, nominal bütçe dengesinden faiz ödemelerinin enflasyona karşılık gelen kısmının (enflasyon priminin) arındırılmasıyla elde edilir. Yüksek enflasyonun yaşandığı ekonomilerde nominal faiz ödemeleri borcun anaparasındaki reel aşınmayı telafi ettiği için, bu tutarın bütçe açığına dahil edilmesi maliye politikasının sıkılığını olduğundan daha gevşek gösterir. Bu nedenle operasyonel denge, kamu maliyesindeki reel durumu ve borç stokunun gerçek seyrini anlamada çok daha kritik bir analitik araçtır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Operasyonel Bütçe Dengesi ve Mali Sürdürülebilirlik Analizi
Daha Fazla Pratik
Borç sürdürülebilirliği analizinde kullanılan 'Domar Şartı' ve reel faiz-büyüme ilişkisini inceleyerek konuyu derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s