Yurtiçi tasarruf oranlarının yapısal olarak düşük seyrettiği bir ekonomide, merkezi yönetim uzun vadeli büyüme hedefleri doğrultusunda geniş çaplı fiziki ve beşeri altyapı yatırımlarını hayata geçirmeyi planlamaktadır. Bu yatırımların finansmanında maliyetleri zamana yaymak amacıyla borçlanma yönteminin tercih edilmesi tartışılmaktadır.
Kamu borçlanması teorisi ve ekonomik kalkınmanın finansmanı ilkeleri çerçevesinde, bu borçlanma politikasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Borçlanmanın dış kaynaklardan sağlanması ve projelerin marjinal sosyal verimliliğinin borçlanma maliyetini aşması durumunda, bu işlem gelecek nesillerin net refahını artırarak ekonomik kalkınmayı destekleyen verimli borç niteliği kazanır.Cevap
- BSöz konusu yatırımlar piyasada doğrudan satılabilir bir mal veya hizmet üretip kendi anapara ve faizini karşılayacak ticari bir gelir yaratmadığı sürece, kalkınma amacıyla yapılsalar dahi verimsiz (ölü) borç statüsünde değerlendirilirler.
- CAltyapı projeleri için yapılacak bu borçlanmanın temel ekonomik işlevi, konjonktürel daralma dönemlerinde ortaya çıkan kısa vadeli bütçe açıklarını finanse etmek olduğundan, uzun vadeli tahviller yerine dalgalı borçlanma araçları kullanılmalıdır.
- DKamu yönetimi bu projelerin borçla finansmanında tıpkı özel sektör gibi hareket ederek, yatırımın yaratacağı pozitif dışsallıklardan ziyade yalnızca finansal kârlılığını maksimize edecek şekilde kaynak tahsisi yapmalıdır.
- EProjelerin iç borçlanma yoluyla finanse edilmesi durumunda kamu borç yükünün sürdürülebilir olabilmesi için, reel faiz oranlarının ekonominin reel büyüme oranından sürekli olarak daha yüksek bir seviyede tutulması zorunludur.
Cevap
Doğru yaklaşım, dış kaynaklardan sağlanan ve marjinal sosyal verimliliği borçlanma maliyetini aşan finansmanın, gelecek nesillerin refahını artırarak verimli borç niteliği taşıdığını ifade eden seçenektir.
Kalkınmanın finansmanında temel kural (altın kural), borçlanmanın cari harcamalar yerine yatırımlara kanalize edilmesidir. Yurtiçi tasarrufların kısıtlı olduğu bir ortamda dış kaynaklardan elde edilen borcun altyapı projelerinde kullanılması, yatırımın sosyal verimliliğinin borç faizini geçmesi şartıyla ekonomik kapasiteyi artırır. Bu durum, faydayı görecek gelecek nesillerin borcu ödemesini adil kılar ve işlemi verimli bir borç haline getirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Verimli Borç ve Kalkınmanın Finansmanı (Borçlanmanın Sosyal Verimliliği)