Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTam Kamusal Mallar ve Özellikleri

Tam kamusal malların temel özelliklerinden biri olan "faydadan mahrum bırakamama" (dışlayamama) ilkesi, bireylerin bu mallara yönelik taleplerini piyasada serbestçe ifade etmelerini engellemektedir. Bireylerin ödeme yapmaktan kaçınarak başkalarının finansmanıyla sağlanan hizmetten yararlanma eğilimi, kamu ekonomisi literatüründe "bedavacılık sorunu" (free-rider problem) olarak tanımlanır. Buna göre, bedavacılık sorununun tam kamusal malların sunumu üzerindeki en temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tüketicilerin gerçek tercihlerini beyan etmemeleri sonucunda etkin üretim miktarının belirlenmesinde piyasa başarısızlığının ortaya çıkması.Cevap
  2. B
    Marjinal tüketim maliyetinin sıfır olması nedeniyle malın fiyatının her durumda ortalama maliyete eşitlenerek piyasada sunulması.
  3. C
    Faydanın bölünebilir karakteri sayesinde her bireyin elde ettiği marjinal faydaya göre doğrudan fiyatlandırılmasının mümkün hale gelmesi.
  4. D
    Tüketimde rekabetin başlamasıyla birlikte malın zamanla kulüp malı niteliğine dönüşerek piyasa tarafından arz edilmesi.
  5. E
    Pozitif dışsallıklar üretmesi nedeniyle malın üretiminin piyasa koşullarında sosyal açıdan optimal seviyenin üzerine çıkması.

Cevap

Bedavacılık sorunu nedeniyle tüketicilerin gerçek tercihlerini beyan etmemesi, piyasa mekanizmasının etkin üretim miktarını belirleyememesine ve dolayısıyla başarısız olmasına yol açar.
Tam kamusal mallarda bireyleri faydadan mahrum bırakmanın imkansızlığı, rasyonel bireyleri malın finansmanına katılmak yerine 'bedavacı' olmaya iter. Bu durum, bireylerin gerçek tercihlerini piyasaya yansıtmamasına (tercih açıklama sorunu) yol açar. Talep yapısı tam olarak belirlenemediği için piyasa mekanizması toplumsal açıdan etkin olan üretim seviyesini saptayamaz ve mal piyasa tarafından ya hiç üretilmez ya da eksik üretilir. Bu durum bir piyasa başarısızlığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dışlanamama (Non-excludability) özelliğini analiz et.
Bir bireyin malın bedelini ödemeden de maldan faydalanabileceği tespit edilir.
Tam kamusal mallarda teknik veya ekonomik nedenlerle bireyleri faydadan mahrum bırakmak mümkün değildir.
2
Bedavacılık (Free-rider) davranışının piyasa üzerindeki etkisini değerlendir.
Bireylerin gerçek tercihlerini (ödeme istekliliklerini) gizledikleri görülür.
Bireyler, başkaları tarafından finanse edilen bir maldan ücretsiz yararlanma motivasyonuna sahiptir.
3
Piyasa mekanizmasının (arz-talep) işleyişi ile ilişkilendir.
Piyasa mekanizması talep eğrisini saptayamaz ve etkin üretim miktarı belirlenemez.
Piyasa dengesi gerçek taleplerin açıklanmasına dayanır; tercihler gizlendiğinde denge noktası oluşmaz ve piyasa başarısızlığı yaşanır.

Anahtar Kavram

Bedavacılık Sorunu ve Tercih Açıklama Problemi

İpuçları

1
Dışlanamama özelliğinin bireylerin ödeme yapma isteği üzerindeki etkisini düşünün.
2
Bireyler ödeme yapmaktan kaçınırsa, piyasada 'talep' nasıl şekillenir veya şekillenebilir mi?
3
Piyasa başarısızlığının temelinde, arz ve talebin birleşerek etkin bir denge fiyatı ve miktarı oluşturamaması yatar.

Daha Fazla Pratik

Tam kamusal malların finansmanında neden gönüllü katılım yerine zorunlu vergilendirme tercih edildiğini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Tam Kamusal Mallar ve Özellikleri