Soru

Zorluk: ZorEksik Rekabet, Monopoller ve Doğal Tekeller

Ölçek ekonomilerinin piyasa talebinin tamamını karşılayacak kadar geniş bir üretim aralığında etkili olduğu ve maliyet yapısının "alt-toplanırlık" (subadditivitysubadditivity) özelliği gösterdiği bir endüstride, düzenleyici kurumun toplumsal refahı maksimize etmek amacıyla "Marjinal Maliyet Fiyatlaması" (P=MCP=MC) kuralını uygulaması durumunda ortaya çıkacak iktisadi sonuçla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. MC<ACMC < AC ilişkisi nedeniyle işletme birim başına zarar eder ve bu zararın sürdürülebilirlik için kamu bütçesinden sübvansiyonla karşılanması gerekir.Cevap
  2. B
    Söz konusu hizmetin "tüketimde rekabetin olmaması" ve "dışlanamazlık" özellikleri nedeniyle fiyatlandırma yapılamaz, bu yüzden hizmet bedelsiz sunulmalıdır.
  3. C
    P=MCP=MC noktasında marjinal maliyet ortalama maliyetin üzerinde seyrettiği için işletme aşırı kâr elde eder ve bu kârın vergi yoluyla devlete aktarılması gerekir.
  4. D
    İşletme "adil kâr oranı" (fair rate of returnfair \ rate \ of \ return) elde eder ve ek bir mali düzenlemeye gerek kalmadan piyasada varlığını sürdürebilir.
  5. E
    Marjinal maliyetin üretim miktarı arttıkça yükselmesi nedeniyle tam kapasiteye ulaşıldığında piyasada kendiliğinden tam rekabet dengesi oluşur.

Cevap

Doğal tekellerde MC<ACMC < AC olduğu için marjinal maliyet fiyatlaması (P=MCP=MC) işletmenin zarar etmesine yol açar ve bu zararın kamu tarafından sübvansiyonla karşılanması gerekir.
Doğal tekellerde üretim ölçeği arttıkça ortalama maliyetlerin (ACAC) sürekli azalması, marjinal maliyetin (MCMC) her zaman ortalama maliyetin altında kalmasına (MC<ACMC < AC) neden olur. Toplumsal refahı maksimize eden Pareto etkin seviye P=MCP=MC noktasında sağlandığında, fiyat (PP) birim maliyetin (ACAC) altında kalacağı için işletme zarar eder. Bu durumun sürdürülebilmesi için devletin bu zararı sübvansiyonla kapatması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğal tekelin maliyet yapısını analiz etme
ACAC eğrisinin sürekli negatif eğimli olması (ACAC azalıyor).
Ölçek ekonomileri ve alt-toplanırlık özelliği, üretimin tek bir firma tarafından çok daha düşük maliyetle yapılmasını sağlar.
2
ACAC ve MCMC arasındaki matematiksel ilişkiyi belirleme
ACAC azalıyorsa, MC<ACMC < AC olmalıdır.
Ortalama değerin düşebilmesi için seriye eklenen son birimin (marjinalin) ortalamadan daha küçük olması gerekir.
3
P=MCP=MC kuralının finansal etkisini hesaplama
P=MC<ACP<ACP = MC < AC \Rightarrow P < AC.
Fiyatın birim maliyetten (ACAC) küçük olması, işletmenin her birim satışta zarar etmesi anlamına gelir.
4
Düzenleyici politika sonucunu değerlendirme
Refah maksimizasyonu sağlanır ancak işletme zarar eder, sübvansiyon zorunludur.
Pareto etkinliği (P=MCP=MC) sağlanırken firmanın batmaması için kamu desteği (zarar tazmini) gerekir.

Anahtar Kavram

Doğal Tekellerde Marjinal Maliyet Fiyatlaması ve Sübvansiyon Gerekliliği

Daha Fazla Pratik

Doğal tekellerde zararı önlemek için uygulanan 'İki Kısımlı Tarife' (Two-part Tariff) yöntemini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla