Soru

Zorluk: OrtaKamu Harcamaları Politikası

Makroekonomik dengesizliklerin yaşandığı dışa kapalı bir ekonomide, maliye bakanlığı toplam kamu harcamaları hacmini sabit tutarak harcama kalemleri arasında yapısal bir değişikliğe gitmiştir. Alınan yeni kararla; sosyal yardımlar, emekli maaşı zamları ve sübvansiyonlardan oluşan karşılıksız ödemeler 300300 milyar TL kısılarak, bu kaynağın tamamı yeni otoyol projeleri ve kamu personeli alımı için tahsis edilmiştir. Tüketicilerin harcanabilir gelirlerindeki her 11 TL'lik artışın 0,750,75 TL'sini tüketime ayırdığı bilinmektedir.

Keynesyen yaklaşıma göre, maliye bakanlığının uygulamaya koyduğu bu harcama kompozisyonu değişikliğinin milli gelir üzerindeki net etkisi ve maliye politikasının amaçları açısından doğuracağı sonuç aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Milli gelir 300300 milyar TL artar; gelir dağılımında adalet amacından ödün verilerek kaynak dağılımında etkinlik ve ekonomik istikrara öncelik verilmiştir.Cevap
  2. B
    Milli gelir değişmez (00); toplam bütçe hacmi değişmediği için makroekonomik dengeler etkilenmez, sadece kamu kesimi genişler.
  3. C
    Milli gelir 300300 milyar TL artar; kaynak dağılımında etkinlik amacından ödün verilerek gelir dağılımında adalete öncelik verilmiştir.
  4. D
    Milli gelir 1.2001.200 milyar TL artar; gelir dağılımında adalet amacından ödün verilerek ekonomik istikrara öncelik verilmiştir.
  5. E
    Milli gelir 900900 milyar TL azalır; kaynak dağılımında etkinlik amacından ödün verilerek bütçe denkliğine öncelik verilmiştir.

Cevap

Milli gelir 300300 milyar TL artar ve bu politika değişikliğiyle gelir dağılımında adalet amacından vazgeçilerek kaynak dağılımında etkinlik ile ekonomik istikrara odaklanılır.
Harcama kompozisyonundaki değişiklikte, reel harcamaların çarpan etkisi (kG=1/(10,75)=4k_G = 1/(1-0,75) = 4), transfer harcamalarının çarpan etkisinden (kTr=0,75/(10,75)=3k_{Tr} = 0,75/(1-0,75) = 3) daha büyüktür. Toplamda 300300 milyar TL'lik yer değiştirme, milli geliri net olarak 300300 milyar TL artırır (+1.200900=+300+1.200 - 900 = +300). Kavramsal olarak değerlendirildiğinde; transfer harcamalarının (sosyal yardımlar ve emekli zamları) asıl işlevi gelir dağılımında adaleti sağlamaktır. Bunların kesilip kaynağın otoyol ve personel gibi doğrudan mal ve hizmet alımına (reel harcamalara) yönlendirilmesi, sosyal devlet anlayışından (gelir dağılımı) ziyade kaynak dağılımında etkinliğe ve doğrudan talep yaratılarak ekonomik istikrara öncelik verildiğini açıkça göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Reel harcama çarpanını hesaplama.
kG=110,75=10,25=4k_G = \frac{1}{1 - 0,75} = \frac{1}{0,25} = 4
Otoyol ve personel alımı gibi üretime doğrudan katılan reel harcamaların milli gelire genişletici etkisini bulmak için.
2
Transfer harcaması çarpanını hesaplama.
kTr=0,7510,75=0,750,25=3k_{Tr} = \frac{0,75}{1 - 0,75} = \frac{0,75}{0,25} = 3
Sosyal yardım ve sübvansiyon kesintilerinin tüketimi kısarak milli geliri ne kadar daraltacağını belirlemek için.
3
Milli gelirdeki net değişimi hesaplama.
ΔY=(ΔG×kG)+(ΔTr×kTr)=(300×4)+(300×3)=1.200900=+300\Delta Y = (\Delta G \times k_G) + (\Delta Tr \times k_{Tr}) = (300 \times 4) + (-300 \times 3) = 1.200 - 900 = +300 milyar TL.
Aynı anda uygulanan iki zıt yönlü mali politikanın eşzamanlı ve net makroekonomik etkisini bulmak için.
4
Maliye politikası amaçlarındaki yapısal değişimi kavramsal olarak analiz etme.
Sosyal yardımların (transferlerin) kesilmesiyle 'gelir dağılımında adalet' amacından ödün verilmiş; kaynağın altyapı ve personel alımına (reel harcamalara) ayrılmasıyla 'kaynak dağılımında etkinlik' ve doğrudan talep artışıyla 'ekonomik istikrar' öne çıkmıştır.
Farklı kamu harcaması türlerinin maliye politikasının farklı temel işlevlerine hizmet ettiğini değerlendirmek için.

Anahtar Kavram

Harcama Kompozisyonu Çarpanı ve Maliye Politikası Amaçları
Bu soruyu puanla