Soru

Zorluk: ZorVeraset ve İntikal Vergisi: Muafiyet, İstisna ve Matrahın Tespiti (Değerleme)

20262026 yılında vefat eden bir murisin terekesi üzerinde yapılan incelemede; bir bankada 40.00040.000 Avro tutarında döviz hesabı, vadesine henüz 44 ay olan faiz getirili özel kesim tahvilleri ve murisin sağlığında bir yakınına verdiği ancak sadece adi bir kâğıda yazılı (noter onayı bulunmayan) senetle belgelendirilmiş bir borcu bulunduğu tespit edilmiştir. 73387338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu (VİVK) hükümlerine göre, bu unsurların vergi matrahının tespiti ve değerlemesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Döviz tevdiat hesabı, murisin vefat ettiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak Türk lirasına çevrilir.
  2. Murisin sağlığında adi senetle üstlendiği borçlar, resmi bir senet veya mahkeme ilamına dayanmadığı sürece mirasçılar tarafından ödendiği kanıtlansa dahi matrahtan indirilemez.Cevap
  3. C
    Vadesi henüz gelmemiş faiz getirili tahvillerin değerlemesinde, faiz geliri ancak tahsil edildiğinde vergilendirileceği için sadece tahvilin anapara tutarı matraha dahil edilir.
  4. D
    Tereke mevcudu içindeki tüm varlıklar ve borçlar, mirasçıların vergi dairesine beyanname verdikleri tarihteki değerleri esas alınarak değerlenir.
  5. E
    Adi senetle belgelenmiş borçlar, alacaklı tarafından kabul edilmesi veya ödemenin banka kanalıyla yapıldığının ispatlanması durumunda resmi senet şartı aranmaksızın matrahtan düşülebilir.

Cevap

Borçların matrahtan indirilebilmesi için resmi bir belgeye dayanması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 1212. maddesi uyarınca, bir borcun vergi matrahından indirilebilmesi için mutlak surette resmi bir belgeye (noter onayı, resmi senet, mahkeme kararı vb.) dayanması gerekir. Muris sağlığında bu borcu adi bir kâğıtla üstlenmişse, mirasçılar borcu ödediklerini ispat etseler bile bu tutar matrahtan düşülemez. Bu kural, mirasçıların sahte borçlar yaratarak vergi matrahını aşındırmasını önlemek amacıyla getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi matrahına esas alınacak değerleme gününü belirle.
Değerleme günü murisin vefat ettiği tarihtir.
VİVK m. 10 uyarınca vergiye esas alınacak değerler ölüm tarihindeki rayiçlere göre belirlenir.
2
Borçların tereke mevcudundan (brüt matrah) indirilme şartlarını kontrol et.
Borcun resmi senet veya mahkeme ilamına dayanması gerekir.
VİVK m. 12, adi senetlere dayalı borçların (alacaklı tarafından ikrar edilse bile) matrahtan indirilmesini yasaklamıştır.
3
Döviz ve faizli menkul kıymetlerin değerleme esaslarını uygula.
Döviz için TCMB alış kuru, tahviller için ise işlemiş faiz dahil değer esas alınır.
Vergi Usul Kanunu ve VİVK hükümleri gereği varlıkların tam piyasa değerine ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Veraset ve İntikal Vergisinde Borç İndirimi ve Değerleme Esasları

İpuçları

1
Veraset ve İntikal Vergisi'nde değerleme günü kuralını ve borçların indirilmesi için gereken belge şartını hatırlayın.
2
Borçların matrahtan düşülmesi için 'adi yazılı' belgeler yeterli midir yoksa kanun daha sert bir ispat şartı (resmiyet) mı arar?

Daha Fazla Pratik

İntifa hakkı ve kuru mülkiyetin değerleme esaslarını inceleyerek VİV'deki ileri seviye değerleme kurallarını pekiştirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla