Examkin

Soru

Zorluk: ZorMaliye Politikası Amaçları Arasındaki Çatışmalar (Trade-off)

Bir ülke ekonomisinde, fosil yakıt kullanımının yarattığı çevresel kirlilik gibi negatif dışsallıkları içselleştirmek ve piyasa başarısızlıklarını gidererek optimal üretime ulaşmak amacıyla karbon emisyonu yüksek enerji ürünlerine ağır spesifik vergiler (Pigou tipi vergiler) getirilmesi kararlaştırılmıştır. Ancak bu vergi politikası tasarlanırken politika yapıcılar; söz konusu verginin, bütçesi içinde zorunlu enerji harcamalarının payı yüksek olan dar gelirli kesimler üzerinde asimetrik ve gerileyici (regresif) bir yük oluşturacağı, aynı zamanda üretim maliyetlerindeki artış kanalıyla genel fiyatlar düzeyinde kalıcı bir yükseliş eğilimi başlatacağı yönünde ciddi çekinceler dile getirmektedir.

Musgrave'in devletin mali işlevleri (fonksiyonları) teorisi bağlamında, bu durum aşağıda verilen hangi maliye politikası amaçları arasındaki tipik bir çatışmayı (trade-off) yansıtmaktadır?

  1. Kaynak dağılımında etkinlik amacı ile hem gelir dağılımında adalet hem de fiyat istikrarı amaçlarıCevap
  2. B
    Kaynak dağılımında etkinlik amacı ile tam istihdam ve ekonomik büyüme amaçları
  3. C
    Ekonomik büyüme amacı ile dış ödemeler dengesi ve gelir dağılımında adalet amaçları
  4. D
    Fiyat istikrarı amacı ile tam istihdam ve gelir dağılımında adalet amaçları
  5. E
    Ekonomik kalkınma amacı ile kaynak dağılımında etkinlik ve fiyat istikrarı amaçları

Cevap

Doğru yanıt, verginin asli amacı olan kaynak dağılımında etkinlik ile, bu verginin yan etkileri olarak zedelenen gelir dağılımında adalet ve fiyat istikrarı amaçlarını birlikte içeren seçenektir.
Soruda bahsedilen Pigou tipi çevresel vergiler, piyasadaki negatif dışsallıkları içselleştirerek piyasa başarısızlıklarını gidermeyi amaçlar; bu durum Musgrave'in maliye politikası yaklaşımında doğrudan 'kaynak dağılımında etkinlik' işlevidir. Ancak bu verginin dar gelirli hanehalklarının harcanabilir gelirini oransal olarak daha fazla aşındırması 'gelir dağılımında adalet' hedefiyle çeliştiğini, üretim maliyetlerini artırarak enflasyona neden olması ise makroekonomik bir hedef olan 'fiyat istikrarı' hedefiyle çeliştiğini gösterir. Bu nedenle söz konusu durum, etkinlik amacı ile adalet ve istikrar amaçları arasındaki klasik bir trade-off (çatışma) örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki asıl maliye politikası aracının ve hedefinin tespit edilmesi
Karbon vergisinin negatif dışsallıkları önlemeye yönelik bir araç olduğu ve Musgrave'in tasnifinde 'kaynak dağılımında etkinlik' işlevine hizmet ettiği belirlenir.
Çatışmanın hangi ana amaçtan kaynaklandığını bulmak için mali müdahalenin niteliği tanımlanmalıdır.
2
Politikanın dar gelirliler üzerindeki asimetrik etkisinin sınıflandırılması
Verginin, bütçesi içinde enerji payı yüksek olan düşük gelirlileri daha fazla etkilemesi 'gelir dağılımında adalet' amacının zedelendiğini gösterir.
Sosyal maliyetlerin kimin üzerinde kaldığı, adalet fonksiyonunun temel inceleme alanıdır.
3
Maliyet artışlarının makroekonomik sonucunun sınıflandırılması
Üretim maliyetlerinin artarak genel fiyat seviyesini yükseltmesi, makroekonomik istikrar hedeflerinden 'fiyat istikrarı'nın bozulduğunu işaret eder.
Maliyet enflasyonunun tespiti, çatışılan diğer makro hedefi Musgrave'in istikrar fonksiyonu bağlamında doğru eşleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Musgrave'in Devletin Mali İşlevleri Yaklaşımı (Etkinlik, Adalet, İstikrar) ve Politika Çatışmaları
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

Maliye Politikası Amaçları Arasındaki Çatışmalar (Trade-off)

Bu konudan daha fazla soru