Soru

Zorluk: OrtaParafiskal Gelirler

Kamu maliyesi literatüründe 'vergi benzeri gelirler' olarak da tanımlanan parafiskal gelirlerin; vergi, harç ve şerefiye gibi diğer kamu hukuku gelirlerinden ayrılan en temel yapısal özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Elde edilen gelirin merkezi yönetim bütçesi dışında, tahsil eden kurumun kendi özel amaçları ve üyelerinin yararı için harcanmasıCevap
  2. B
    Devletin sunduğu somut ve ölçülebilir bir kamu hizmetinden doğrudan yararlanmanın karşılığı olarak ödenmesi
  3. C
    Kamu yatırımları nedeniyle bir gayrimenkulün değerinde meydana gelen artış karşılığında bir defaya mahsus alınması
  4. D
    Tamamen isteğe bağlı bir nitelik taşıması ve sadece özel hukuk kurallarına tabi kuruluşlarca toplanması
  5. E
    Ödeme gücü ilkesine dayalı olarak, karşılıksız bir şekilde devletin genel giderlerini karşılamak amacıyla toplanması

Cevap

Elde edilen gelirin merkezi yönetim bütçesi dışında, tahsil eden kurumun kendi özel amaçları ve üyelerinin yararı için harcanması parafiskal gelirlerin en temel ayırt edici özelliğidir.
Parafiskal gelirler, devletin genel bütçesine dahil edilmeyen, bunun yerine sosyal güvenlik kurumları veya meslek odaları gibi özerk kuruluşların kendi hizmetlerini (sigorta, mesleki dayanışma vb.) finanse etmek için üyelerinden topladığı zorunlu ödemelerdir. Bu gelirlerin en temel farkı, toplanan paranın sadece o grubu ilgilendiren özel bir amaca 'tahsis' edilmiş olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parafiskal geliri tahsil eden kurumları belirle.
Sosyal güvenlik kurumları (SGK) ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları (Barolar, Odalar vb.).
Parafiskal gelirlerin en önemli farkı yetkili kılınmış özerk kamu kurumları tarafından toplanmasıdır.
2
Gelirin harcanma amacını ve bütçe ilişkisini analiz et.
Bu gelirler genel bütçeye girmez ve sadece ödeyen grubun (sigortalılar veya oda üyeleri) yararına harcanır.
Bu durum parafiskal gelirleri, genel harcamalar için kullanılan vergilerden ayırır.
3
Karşılık ve cebir unsurlarını değerlendir.
Cebri (zorunlu) bir ödemedir ancak vergi gibi tamamen karşılıksız değil, grup bazında bir karşılığı (sosyal güvence vb.) vardır.
Bu 'grup yararı' unsuru, harçlardaki 'bireysel yarar'dan farklıdır.

Anahtar Kavram

Parafiskal Gelirlerin Tahsisli Doğası ve Kurumsal Özerkliği

Daha Fazla Pratik

Parafiskal gelirlerin bütçe ilkelerinden 'Adem-i Tahsis' (Tahsis Etmeme) ve 'Bütçenin Birliği' ilkelerine nasıl aykırılık teşkil ettiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla