Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBaumol Hastalığı (Dengesiz Büyüme Modeli)

Bir ekonomi tarihçisi, kamu maliyesi trendlerini incelerken şu tespiti yapmıştır:

"Otomasyon ve yazılım teknolojilerindeki atılımlar, özel sektörün imalat kollarında işçi başına düşen üretimi (verimliliği) katlayarak artırmış ve bu sektörlerde çalışanların reel maaşlarını hızla yukarı çekmiştir. Buna karşılık, bir yargıcın davaya bakma süresi, bir öğretmenin ders anlatma biçimi veya bir polisin devriye gezme faaliyeti yüzyıllardır yoğun insan emeğine dayanmaya devam etmektedir. Devlet, bu klasik hizmetleri sunarken özel sektördeki verimlilik patlamasının uzağında kalmıştır. Ancak kamu yönetimi; sahip olduğu nitelikli personeli elinde tutabilmek için piyasadaki genel maaş artış trendini mecburen kendi bordrolarına da yansıtmıştır. Son tahlilde, kamu kesiminde sunulan hizmetin hacminde fiziki bir genişleme olmasa bile, birim maliyetlerin sürekli yükselmesi nedeniyle devletin bütçe yükü ağırlaşmıştır."

Ekonomi tarihçisinin bu tespiti, kamu harcamalarının artışına dair aşağıdaki kavramsal çerçevelerden hangisinin özünü oluşturmaktadır?

  1. William Baumol'un Dengesiz Büyüme ModeliCevap
  2. B
    Adolph Wagner'in Sürekli Artış Kanunu
  3. C
    Peacock ve Wiseman'ın Sıçrama Tezi
  4. D
    Musgrave ve Rostow'un Gelişme Aşamaları Yaklaşımı
  5. E
    Kamu harcamalarındaki görünüşte artış olgusu

Cevap

William Baumol'un Dengesiz Büyüme Modeli
Doğru yanıt, kamu harcamalarındaki artışı arz ve maliyet yönünden açıklayan Baumol'un Dengesiz Büyüme Modeli'dir (Baumol Hastalığı). Bu modele göre ekonomi ikiye ayrılır: İlerici sektör (imalat gibi) teknolojik gelişmeyle yüksek verimlilik ve ücret artışı sağlar. Durgun sektör (güvenlik, eğitim, yargı gibi yoğun emek gerektiren kamu hizmetleri) ise verimlilik artışından yoksundur. Ancak kamu sektörü, işgücünü özel sektöre kaptırmamak için ücretlerini ilerici sektörle rekabet edecek düzeyde artırmak zorundadır. Verimlilik artışı olmaksızın yaşanan bu mecburi maaş uyarlamaları, kamu hizmetlerinin birim maliyetlerini sürekli olarak yükseltir. Ekonomi tarihçisinin metnindeki tespitler, tam olarak bu teorik mekanizmayı özetlemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel sorunu ve ekonomik mekanizmayı tespit et.
Özel sektörde verimlilik artışına bağlı ücret artışı yaşanırken, kamu sektöründe verimlilik artmadığı hâlde nitelikli personeli tutmak için mecburi ücret artışları yapıldığı ve bunun maliyetleri yükselttiği görülmektedir.
Sorunun kök nedenini (maliyet/arz yönlü baskı) belirlemek, kullanılacak teoriyi doğru seçmek için gereklidir.
2
Tespit edilen mekanizmayı kamu harcamaları teorileriyle eşleştir.
Farklı sektörler (ilerici ve durgun) arasındaki verimlilik farkına rağmen, piyasadaki genel ücretlere uyum sağlama zorunluluğunun kamu hizmetlerinin birim maliyetlerini artırması durumu, Baumol'un Dengesiz Büyüme Modeli'nin (Baumol Hastalığı) tam tanımıdır.
Teorilerin temel varsayımları ile senaryodaki durumun birebir örtüştüğünü doğrulamak.

Anahtar Kavram

Baumol Hastalığı (Dengesiz Büyüme Modeli)
Bu soruyu puanla

Konular

Baumol Hastalığı (Dengesiz Büyüme Modeli)

Bu konudan daha fazla soru