Soru

Zorluk: ZorFiili (Gerçek/Efektif) Vergi Yükü

Bir ticari işletmenin yıllık gayrisafi kazancı 400.000400.000 TL olarak beyan edilmiştir. İşletme üzerine tahakkuk eden %30\%30 oranındaki kurumlar vergisinin %25\%25'lik kısmını satış fiyatlarına ekleyerek nihai tüketicilere yansıtabilmiş, %15\%15'lik kısmını ise girdi fiyatlarını düşürerek tedarikçilerine aktarmıştır. Bu işletmenin başka bir mükelleften vergi yüklenmediği varsayıldığında, işletme üzerindeki 'fiili (gerçek/efektif) vergi yükü' oranı yüzde kaçtır?

  1. A
    12
  2. 18Cevap
  3. C
    22,5
  4. D
    25,5
  5. E
    30

Cevap

İşletmenin fiili vergi yükü oranı %18'dir.
Fiili vergi yükü hesaplanırken mükellefin üzerine salınan kanuni vergiden, fiyat mekanizması aracılığıyla tüketicilere (ileri yansıma) veya tedarikçilere (geri yansıma) devrettiği tutarlar düşülür. İşletme %30'luk yükün %25'ini ileri, %15'ini geri olmak üzere toplam %40'ını yansıtmıştır. Bu durumda kendi üzerinde kanuni verginin %60'ı (10040=60100 - 40 = 60) kalmıştır. %30 kanuni oranın %60'ı alındığında (%30 * 0,60) fiili yük oranı %18 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni vergi miktarının hesaplanması
400.000×0,30=120.000400.000 \times 0,30 = 120.000 TL
Mükellef üzerine yasalar gereği salınan toplam vergi borcu belirlenir.
2
İleriye ve geriye doğru yansıtılan toplam vergi miktarının belirlenmesi
İleri: 120.000×0,25=30.000120.000 \times 0,25 = 30.000 TL; Geri: 120.000×0,15=18.000120.000 \times 0,15 = 18.000 TL. Toplam: 48.00048.000 TL
Mükellefin fiyat mekanizması ile başkalarına devrettiği toplam vergi miktarı bulunur.
3
Mükellefin üzerinde kalan (fiili) vergi miktarının hesaplanması
120.00048.000=72.000120.000 - 48.000 = 72.000 TL
Kanuni vergi yükünden yansıtılan kısımlar çıkarılarak mükellefin cebinden çıkan gerçek tutar bulunur.
4
Fiili vergi yükü oranının hesaplanması
(72.000/400.000)×100=(72.000 / 400.000) \times 100 = %18
Gerçekte taşınan yükün toplam gelire oranı fiili vergi yükü oranını verir.

Anahtar Kavram

Fiili (Gerçek/Efektif) Vergi Yükü, kanuni vergi yükünden yansıtma yoluyla devredilen vergilerin çıkarılması ve varsa başkalarından devralınan yüklerin eklenmesiyle bulunan nihai ekonomik yüktür.

Alternatif Yöntem

Oranlar üzerinden doğrudan hesaplama yapılabilir: Kanuni vergi oranı 0,300,30 ise ve bu verginin 0,25+0,15=0,400,25 + 0,15 = 0,40'ı yansıtılıyorsa, mükellefin üzerinde kalan pay 10,40=0,601 - 0,40 = 0,60'dır. 0,30×0,60=0,180,30 \times 0,60 = 0,18 (%18) sonucuna daha hızlı ulaşılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla