Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorEnflasyonla Mücadelede Kamu Harcamaları Politikası

Talep enflasyonu sorunu yaşayan bir ekonomide hükümet, bütçe dengesini bozmadan daraltıcı bir maliye politikası izleme kararı almıştır. Bu doğrultuda kamu harcamaları ve otonom vergiler eşit miktarda azaltılmıştır (ΔG=ΔT<0\Delta G = \Delta T < 0). Aynı zamanda, harcama kesintilerinin türü belirlenirken ekonominin uzun dönem üretim kapasitesinin zarar görmemesi ve ileride arz yönlü yeni bir enflasyonist baskı yaratılmaması hedeflenmektedir.

Buna göre, Haavelmo (Denk Bütçe Çoğaltanı) teoremine göre uygulanan bu politikanın milli gelir üzerindeki kısa dönemli etkisi ve uzun dönemli hedefler dikkate alındığında yapılması gereken en uygun harcama kesintisi eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Milli gelir, harcamalardaki azalış miktarı kadar daralır; uzun dönemli arz kapasitesini korumak için kesintiler yatırım harcamalarından ziyade tüketim eğilimi yüksek gruplara yönelen transfer harcamaları ve cari harcamalardan yapılmalıdır.Cevap
  2. B
    Vergi kesintisinin genişletici etkisi, harcama kesintisinin daraltıcı etkisini tam olarak sıfırlayacağından kısa dönemde milli gelir değişmez; bu nedenle harcamaları kısmak yerine çarpan etkisi daha yüksek olan dolaylı vergi artışlarına gidilmelidir.
  3. C
    Kamu harcamalarındaki azalış tam dışlama (crowding-out) etkisini tersine çevirerek özel yatırımları birebir artıracağından milli gelir etkilenmez; bu durum dikkate alınarak enflasyonla mücadele salt para politikasına bırakılmalıdır.
  4. D
    Milli gelir, vergi ve harcama çarpanlarının toplamı olan birden büyük bir katsayıyla küçülür; ortaya çıkacak bu ani durgunluğu önlemek adına enflasyonla mücadele sürecinde üretken kamu yatırımları ve sübvansiyonlar hızla artırılmalıdır.
  5. E
    Milli gelir kesinti miktarı kadar daralır; ancak iradi kesintilerin karar ve uygulama gecikmeleri enflasyonist bekleyişleri bozacağından, müdahale edilmeksizin mali sürüklenme ve artan oranlı vergiler gibi otomatik istikrar sağlayıcıların ekonomiyi soğutması beklenmelidir.

Cevap

Milli gelir, harcamalardaki azalış miktarı kadar daralır; uzun dönemli arz kapasitesini korumak için kesintiler yatırım harcamalarından ziyade tüketim eğilimi yüksek gruplara yönelen transfer harcamaları ve cari harcamalardan yapılmalıdır.
Haavelmo'nun Denk Bütçe Çoğaltanı teoremine göre, kamu harcamaları ve vergiler eşit miktarda azaltıldığında (ΔG=ΔT<0\Delta G = \Delta T < 0), harcama çarpanı pozitif ve vergi çarpanı negatif olup mutlak değerce harcama çarpanı daha büyük olduğundan (kG+kT=1k_G + k_T = 1), milli gelir kesinti miktarı kadar (ΔY=ΔG\Delta Y = \Delta G) daralır. Enflasyonla mücadelede toplam talebi kısmak hedeflenirken, uzun dönemde arz yönlü enflasyon yaratmamak adına üretim kapasitesini artıran yatırım harcamaları korunmalı, kesintiler doğrudan tüketime giden cari ve transfer harcamalarından yapılmalıdır. Doğru seçenek bu iki mekanizmayı -matematiksel daralmayı ve niteliksel tahsisi- eksiksiz açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Haavelmo (Denk Bütçe) teoremine göre kısa dönemli etkinin yönünü ve miktarını belirle.
Harcama çarpanı (kGk_G) ile vergi çarpanının (kTk_T) toplamı 1'dir. Harcama ve vergi eşit miktarda azaltıldığında (ΔG=ΔT<0\Delta G = \Delta T < 0), milli gelirdeki değişim ΔY=1×ΔG\Delta Y = 1 \times \Delta G olur. Yani milli gelir, kesinti miktarı kadar daralır.
Vergi çarpanı mutlak değerce harcama çarpanından bir eksik olduğu için, eşit miktardaki değişikliklerde harcamanın daraltıcı etkisi, vergi indiriminin genişletici etkisinden büyüktür.
2
Uzun dönemli arz yönlü kısıtı dikkate alarak uygun harcama kesintisi kalemini seç.
Uzun dönemli üretim kapasitesini (potansiyel GSYH) yatırım harcamaları belirler. Yatırımların kesilmesi gelecekte arzı düşürerek yapısal enflasyon yaratır. Bu yüzden kesintiler cari harcamalar ve transfer harcamalarından yapılmalıdır.
Transfer harcamaları doğrudan yüksek marjinal tüketim eğilimine sahip kesimlerin talebini oluşturur. Bu kalemlerin kısılması, üretim kapasitesine dokunmadan talebi hızlıca soğutur.

Anahtar Kavram

Denk Bütçe Çoğaltanı ve Kamu Harcamalarının Ekonomik Sınıflandırması

Alternatif Yöntem

Denk bütçe çarpanını formülle ispatlamak: ΔY=11−cΔG+−c1−cΔT\Delta Y = \frac{1}{1-c} \Delta G + \frac{-c}{1-c} \Delta T. Soruda ΔG=ΔT=−X\Delta G = \Delta T = -X verilmiştir. ΔY=−X(1−c1−c)=−X\Delta Y = -X \left( \frac{1-c}{1-c} \right) = -X. Yani gelir, kesinti miktarı kadar azalmıştır.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Enflasyonla Mücadelede Kamu Harcamaları Politikası

Bu konudan daha fazla soru