Bir makroekonomide, genel fiyatlar düzeyi sürekli artış gösterirken aynı dönemde ekonomik büyümenin durduğu ve yüksek işsizlik oranlarının kalıcı hâle geldiği bir dengesizlik süreci yaşanmaktadır. Ekonomi yönetimi, geleneksel talep yönetimi politikalarının bu sorunu çözmede yetersiz kalacağı teşhisiyle 'arz yönlü iktisat' yaklaşımını merkeze alan bir maliye politikası programı açıklamıştır.
Buna göre, açıklanan programda aşağıdaki maliye politikası uygulamalarından hangisinin yer alması ve belirtilen gerekçeye dayanması beklenir?
- Gelir ve kurumlar vergisi oranlarında indirime gidilerek vergi takozunun daraltılması; bu sayede çalışma ve yatırım eğilimlerinin teşvik edilerek toplam arzın artırılması.Cevap
- BAltyapı yatırımları ve transfer harcamaları yoluyla kamu harcamalarının artırılması; böylece toplam talebin genişletilerek üretim hacmindeki daralmanın tersine çevrilmesi.
- CFiyat istikrarını sağlamak önceliğiyle gelir vergisi oranlarının yükseltilmesi ve kamu harcamalarının kısılması; böylece enflasyonist baskıların toplam talep üzerinden kırılması.
- DSosyal destekleri finanse etmek üzere sermaye kazançları üzerindeki vergi yükünün artırılması; bu yolla marjinal tüketim eğilimi yüksek kesimlerin efektif talebinin canlandırılması.
- EBütçe disiplinini korumak amacıyla üretim faktörleri yerine nihai tüketim üzerinden alınan dolaylı vergilerin oranlarının artırılması; böylece piyasa dengesinin sağlanması.
Cevap
Arz yönlü iktisat yaklaşımına göre stagflasyonla mücadelenin temel yolu, gelir ve kurumlar vergisi oranlarında indirime giderek vergi takozunu daraltmak ve böylece toplam arzı artırmaktır.
Doğru yaklaşım, gelir ve kurumlar vergisi oranlarında indirime gidilerek vergi takozunun daraltılmasını savunan ifadedir. Arz yönlü iktisatçılara göre (örneğin Arthur Laffer), yüksek marjinal vergi oranları çalışma, tasarruf ve yatırım eğilimlerini köreltir. Vergi oranlarının düşürülmesi, üretim maliyetlerini azaltıp faktör arzını teşvik ederek Toplam Arz (AS) eğrisini sağa kaydırır. AS eğrisinin sağa kayması, piyasadaki mal miktarını artırırken (işsizliği ve durgunluğu çözer) fiyatların da düşmesini (enflasyonu çözer) sağlayarak stagflasyona tek yönlü ve kesin bir çözüm sunar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Stagflasyon ve Arz Yönlü İktisat (Vergi Takozu ve Laffer Etkisi)
Tahmini Süre:1m 30s