Soru

Zorluk: OrtaZorlama Derecesine Göre Kamu Borçları (Gönüllü, Zorunlu, Yarı Zorunlu)

Kamu borçlanması sürecinde devletin, bireyleri veya kurumları borç vermeye doğrudan hukuki bir metinle (kanunla) mecbur tutmamasına rağmen; ticari bankaların mevduatlarının belirli bir kısmını devlet tahvili olarak tutmalarına yönelik 'disponibilite' benzeri düzenlemeler yapması veya vatanseverlik duygularını öne çıkararak manevi baskı kurması durumunda ortaya çıkan borç türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Gönüllü borçlar
  2. B
    Zorunlu borçlar
  3. Yarı zorunlu borçlarCevap
  4. D
    Konsolide borçlar
  5. E
    Zımni borçlar

Cevap

Yarı zorunlu borçlar
Yarı zorunlu borçlar, devletin borç verenler üzerinde doğrudan hukuki bir zorunluluk (kanun) kurmadığı ancak bankacılık sistemine yönelik düzenlemeler (disponibilite oranları, menkul kıymet tesisi) veya toplumsal/manevi telkinler yoluyla borç vermeyi fiilen kaçınılmaz hale getirdiği durumlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanmadaki zorlama unsurunun kaynağını belirleme
Doğrudan bir kanun hükmü (zorunlu borç) olmadığı tespit edildi.
Soru kökünde devletin kanunla doğrudan mecbur tutmadığı açıkça belirtilmiştir.
2
Dolaylı baskı mekanizmalarını analiz etme
Manevi baskı (telkin) ve bankacılık düzenlemelerinin etkisi belirlendi.
Bankaların belirli oranda devlet kağıdı tutmaya zorlanması teknik olarak yarı zorunlu borçlanma mekanizmasıdır.
3
Sınıflandırma eşleştirmesi yapma
Hukuki zorunluluk içermeyen ancak iradeyi kısıtlayan bu türün 'yarı zorunlu' olduğu sonucuna varıldı.
Maliye literatüründe bu tür dolaylı zorlamalar yarı zorunlu borçlar kapsamında tanımlanır.

Anahtar Kavram

Zorlama Derecesine Göre Kamu Borçları
Bu soruyu puanla