Soru

Zorluk: ZorPerformans Esaslı Program Bütçe Sistemi (PEPB)

50185018 sayılı Kanun’da yapılan düzenlemelerle 20212021 yılından itibaren tam kapsamlı olarak uygulanmaya başlanan bütçe reformu; kamu kaynaklarının yönetimini geleneksel girdi odaklı yaklaşımdan, sonuç odaklı programatik bir yapıya dönüştürmüştür. Bu yeni mimaride; bütçe ödeneklerinin harcama birimlerine tahsis edilme biçimi ile performansın izlenmesine yönelik kurgulanan hiyerarşik yapı arasındaki ilişki düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bütçe ödenekleri 'faaliyet' düzeyinde harcama birimleri ile ilişkilendirilerek tahsis edilirken, performansın ölçülmesine temel teşkil eden göstergeler 'alt program' düzeyinde belirlenir.Cevap
  2. B
    Performans göstergeleri sadece bütçenin maliyet girdilerini ölçmek amacıyla 'program' düzeyinde tanımlanır ve somut çıktı veya sonuç takibi yapılmaz.
  3. C
    Bütçe süreci, Planlama-Programlama-Bütçeleme Sistemi'nde (PPBS) olduğu gibi sadece merkezi bir planlama birimi tarafından yürütülür ve harcama birimlerinin operasyonel faaliyetleri bütçe kanununda yer almaz.
  4. D
    Sistemin temel amacı her bütçe döneminde tüm programların maliyetlerini sıfırdan gerekçelendirmek olduğundan, geçmiş yılın performans göstergeleri analizlerde dikkate alınmaz.
  5. E
    Ödenekler doğrudan 'program' düzeyinde blok olarak verilir ve alt programlar arasında ödenek aktarımı yapılması anayasal bir engel teşkil eder.

Cevap

Bütçe ödeneklerinin 'faaliyet' düzeyinde harcama birimleri ile ilişkilendirilerek tahsis edilmesi, buna karşın performansın ölçülmesine temel teşkil eden göstergelerin 'alt program' düzeyinde belirlenmesi.
Performans Esaslı Program Bütçe (PEPB) sisteminde, kaynakların verimli kullanımı için ödenekler en alt birim olan 'faaliyet' düzeyinde harcama birimlerine tahsis edilir. Ancak performansın sadece operasyonel değil, stratejik sonuçlarını da görebilmek için performans göstergeleri 'alt program' seviyesinde kurgulanmıştır. Bu sayede idari sorumluluk (faaliyet bazlı) ile performans sorumluluğu (alt program bazlı) arasında bir denge kurulur.

Adım Adım Çözüm

1
PEPB hiyerarşisini (Program, Alt Program, Faaliyet) tanımla.
Program en üst amaç, Alt Program hedef/gösterge seviyesi, Faaliyet ise bütçe uygulama seviyesidir.
Sistemin katmanları arasındaki görev dağılımını anlamak için gereklidir.
2
Bütçe ödeneğinin (para) hangi seviyede birimlere dağıtıldığını belirle.
Ödenekler 'Faaliyet' düzeyinde harcama birimlerine (kurumsal yapıya) tahsis edilir.
Harcama yetkisinin ve sorumluluğunun kime ait olduğunu tespit etmek için gereklidir.
3
Performans göstergelerinin hangi seviyede takip edildiğini analiz et.
Performans göstergeleri (çıktı, sonuç vb.) 'Alt Program' düzeyinde toplanır.
Sistemin performans ölçüm noktasını belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

PEPB Hiyerarşisi ve Ödenek-Performans İlişkisi
Bu soruyu puanla