Soru

Zorluk: OrtaMaliye Politikasının Temel Araçları (Genel Çerçeve)

Maliye politikasının temel araçları; kamu harcamaları, vergiler ve borçlanma olarak sınıflandırılır ve her bir aracın işleyiş mekanizması farklıdır. Enflasyonist bir ortamda makroekonomik istikrarı sağlamak isteyen hükümet, piyasadaki aşırı talebi kısmak için özel kesimin elindeki satın alma gücünü geçici bir süreliğine kamuya aktarmayı planlamaktadır. Bu politikanın uygulanmasında;

I. Bireylerin net servetinde kesin ve kalıcı bir kayıp yaratılmaması,
II. İşlemin yasal bir zorunluluğa (cebri bir uygulamaya) dayanmaması,
III. Merkez Bankasının para politikası araçlarının (rezerv yönetimi, açık piyasa işlemleri vb.) kullanılmaması

temel ilkeler olarak benimsenmiştir.

Bu ilkelere ve maliye politikasının genel çerçevesine göre, hükümetin başvurması gereken en uygun politika aracı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Gerçek ve tüzel kişilere yönelik uzun vadeli devlet tahvili ihracına gidilmesiCevap
  2. B
    Merkez Bankası kaynaklarından kısa vadeli avans kullanılması
  3. C
    Ekonomik altyapıyı güçlendirecek kamu yatırım harcamalarının artırılması
  4. D
    Artan oranlı vergi sistemine dayalı otomatik istikrar sağlayıcıların etkisinin beklenmesi
  5. E
    Piyasadaki likiditenin açık piyasa işlemleri (APİ) ile Merkez Bankası tarafından çekilmesi

Cevap

Doğru cevap, özel kesime yönelik uzun vadeli devlet tahvili ihracına gidilmesidir. Bu işlem satın alma gücünü geçici olarak devlete aktaran ve cebri olmayan iradi bir maliye politikası aracıdır.
Maliye politikasının temel araçlarından biri olan devlet borçlanması (iç borçlanma), makroekonomik istikrarı sağlamada vergilerden farklı bir mekanizmaya sahiptir. Vergiler zorunludur ve mükellefin servetinde kesin bir kayıp yaratır. Oysa devlet tahvili ihracı yoluyla yapılan borçlanma, yatırımcının kendi isteğiyle (gönüllü olarak) satın alma gücünü geçici bir süreliğine (vade sonuna kadar) devlete devretmesini sağlar. Bu işlem, piyasadaki aşırı talebi emerek enflasyonist baskıyı hafifletir ve tüm süreci doğrudan maliye hazinesi yürütür.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki ilkeleri maliye politikasının temel araçlarıyla eşleştirme.
Vergiler cebri (zorunlu) olduğu ve servette kalıcı azalma yarattığı için elenir. Kamu harcamaları doğrudan bir satın alma gücü çekişi yaratmadığı için elenir.
Maliye politikasının temel araçlarının (vergi, harcama, borçlanma) yapısal özelliklerini ayrıştırmak.
2
Politika türü kısıtını (İlke III) değerlendirme.
Merkez Bankası araçlarının kullanılamayacağı belirtildiğinden, para politikası kapsamına giren açık piyasa işlemleri ve reeskont gibi uygulamalar elenir.
Maliye politikası ile para politikası arasındaki kurumsal ve yapısal sınırı belirlemek.
3
Kalan seçenekler arasında enflasyonla mücadeleye en uygun aracı tespit etme.
Gönüllülük esasına dayanan, serveti kalıcı azaltmayan ve doğrudan maliye hazinesinin yürüttüğü daraltıcı nitelikteki tek araç iç borçlanmadır (uzun vadeli tahvil ihracı).
Borçlanmanın makroekonomik bir istikrar aracı olarak işlevini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Maliye politikasının temel araçları arasındaki yapısal farklar ve borçlanmanın istikrar aracı işlevi
Bu soruyu puanla