Soru

Zorluk: ZorEkonomik İstikrar Amacı (Fiyat İstikrarı ve Tam İstihdam)

Maliye politikasının temel hedeflerinden olan 'ekonomik istikrar', dar anlamda tam istihdamın ve fiyat istikrarının eş anlı olarak gerçekleştirilmesini ifade eder. Ancak bu amaca ulaşma sürecinde iktisadi okulların teorik yaklaşımları ve politika araçlarının makroekonomik etkileri farklılık göstermektedir.

Buna göre, ekonomik istikrar amacının kapsamı ve bu amaca yönelik yaklaşımlar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Talep enflasyonunun belirginleştiği bir konjonktürde fiyat istikrarı amacına ulaşmak için, kamu harcamalarının artırılması ve vergilerin indirilmesi yönünde iradi maliye politikalarının uygulanması gerekir.
  2. B
    Keynesyen yaklaşım ekonominin her koşulda kendiliğinden tam istihdam ve fiyat istikrarı dengesinde kalacağını öne sürerken, Klasik yaklaşım bu dengenin sağlanması için devletin aktif maliye politikaları ile müdahale etmesini savunur.
  3. Ekonominin eksik istihdamdan tam istihdama doğru genişlemesi sürecinde yapısal darboğazlar nedeniyle ortaya çıkan fiyat artışları, tam istihdam ile fiyat istikrarı amaçları arasındaki temel çatışmayı (ödünleşimi) yansıtır.Cevap
  4. D
    Fiyat istikrarı ile tam istihdam amaçları birbirini tamamen destekleyen uyumlu hedefler olup, enflasyon oranının düşürülmesi amacıyla uygulanan daraltıcı politikalar her koşulda istihdam hacminde artış yaratır.
  5. E
    Geleneksel maliye politikası anlayışında devletin en temel görevlerinden biri, bütçe açıklarını bilinçli bir makroekonomik araç olarak kullanarak ekonomideki konjonktürel dalgalanmaları önlemek ve istikrarı sağlamaktır.

Cevap

Ekonominin eksik istihdamdan tam istihdama doğru genişlemesi sürecinde yapısal darboğazlar nedeniyle ortaya çıkan fiyat artışlarının, tam istihdam ile fiyat istikrarı amaçları arasındaki temel çatışmayı (ödünleşimi) yansıttığını belirten ifade doğrudur.
Doğru cevap, maliye politikasının iki ana alt amacı (fiyat istikrarı ve tam istihdam) arasındaki doğal kısa dönemli çatışmayı çok doğru bir şekilde özetlemektedir. Bir ekonomide atıl kapasitenin azalıp üretimin tam istihdama yaklaşması, faktör talebini ve dolayısıyla maliyetleri artırır. Bu durum genel fiyat düzeyini yukarı çekerek fiyat istikrarından taviz verilmesine (ödünleşim/trade-off) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik istikrarın iki temel alt amacı olan 'fiyat istikrarı' ve 'tam istihdam' kavramlarının tanımlarını ve aralarındaki ilişkiyi analiz et.
Kısa dönemde, ekonomide işsizliği azaltmak ve tam istihdama ulaşmak için üretimin teşvik edilmesi, genellikle enflasyonist baskılar (fiyat artışları) yaratır. Bu durum Phillips eğrisi ile açıklanan bir ödünleşimdir (trade-off).
Maliye politikasının amaçları arasındaki çatışmaları bilmek, doğru seçeneği bulmanın temelidir.
2
Seçeneklerde yer alan politika uygulamalarının enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendir.
Enflasyonla mücadelede harcamaları artırıp vergileri düşürmek (genişletici politika) yanlıştır; tam tersine talebi kısacak daraltıcı politikalar uygulanmalıdır.
Uygulamalı politika analizlerinde doğru mali aracın seçilip seçilmediğini teyit etmek zorunludur.
3
İktisadi yaklaşımların (Klasik ve Keynesyen) ekonomik istikrara bakış açılarını karşılaştır.
Klasikler ekonominin kendiliğinden dengede olduğunu ve devlet müdahalesine gerek olmadığını (Geleneksel maliye politikası) savunurken; Keynesyenler piyasa başarısızlıklarına karşı devletin iradi bütçe açıklarıyla (Modern maliye politikası) müdahale etmesi gerektiğini savunur.
Teorik okullara ait önermelerin yanlış eşleştirildiği çeldiricileri elemek için bu ayrımların net olması gerekir.

Anahtar Kavram

Fiyat İstikrarı ve Tam İstihdam Arasındaki Ödünleşim (Trade-off)
Bu soruyu puanla