Soru

Zorluk: ZorBütçenin Denkliği İlkesi

Klasik maliye doktrini, bütçe denkliğini 'mali bir tabu' olarak görmüş ve devletin 'dar kapsamlı' kalmasını sağlamak adına bütçenin her yıl denk olmasını savunmuştur. Buna karşılık 1929 Buhranı sonrası gelişen modern maliye anlayışı, bütçeyi ekonomik istikrarı sağlamaya yönelik bir araç (müdahaleci devlet) olarak tanımlayarak farklı denklik yaklaşımları geliştirmiştir.

Bu yaklaşımlara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi teorik açıdan yanlıştır?

  1. A
    Klasik anlayışta bütçenin açık vermesi, kamu harcamalarının vergi gelirlerini aşarak devletin piyasa mekanizmasına müdahalesini artırması anlamına geldiği için 'mali bir hastalık' olarak değerlendirilir.
  2. B
    Devrevi bütçe (Cyclical Budget) yaklaşımında, bütçenin yıllık bazda denk olması yerine; konjonktürel dalgalanmaların bir bütün olarak ele alınıp, refah dönemlerindeki fazlaların durgunluk dönemindeki açıkları kapatması suretiyle çevrim sonunda denkleşme hedeflenir.
  3. C
    Fonksiyonel maliye anlayışı çerçevesinde bütçe dengesi; mali bir hedef olmaktan çıkıp, milli geliri artırmak, işsizliği önlemek ve fiyat istikrarını sağlamak gibi makroekonomik amaçlara hizmet eden ikincil bir unsur haline gelmiştir.
  4. D
    Modern maliye düşüncesinde 'mali denklik' kavramının yerini 'iktisadi denklik' almış; bütçenin kendi içindeki dengesinden ziyade, ekonominin toplam arz ve toplam talep dengesi üzerindeki etkisi öncelik kazanmıştır.
  5. Telafi edici bütçe yaklaşımı, bütçe açıklarının ekonomik durgunluğu gidermek amacıyla kullanılmasını savunurken; bu açıkların bir konjonktür dönemi sonunda refah döneminde oluşacak bütçe fazlalarıyla mutlak surette dengelenmesini temel bir zorunluluk olarak öngörür.Cevap

Cevap

Telafi edici bütçe yaklaşımının, bütçe açıklarının mutlaka bir konjonktür dönemi sonunda bütçe fazlalarıyla kapatılmasını bir zorunluluk olarak gördüğü ifadesi yanlıştır; bu özellik Devrevi Bütçe yaklaşımına aittir.
Telafi edici bütçe yaklaşımı, bütçenin açık vererek ekonomideki yetersiz talebi canlandırmasını savunur. Bu yaklaşımda asıl amaç bütçeyi denkleştirmek değil, ekonomiyi tam istihdama ulaştırmaktır. Dolayısıyla, bir konjonktür dönemi sonunda bütçenin mutlak surette denk gelmesi gibi bir şart Telafi edici bütçede bulunmaz; bu şart Devrevi Bütçe (Hansen) yaklaşımının temel özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klasik ve Modern bütçe yaklaşımlarının temel farkını belirle.
Klasikler yıllık mutlak denklik isterken; Modernler (Devrevi, Telafi Edici, Fonksiyonel) bütçeyi ekonomik bir araç olarak kullanır.
Soruda teorik yaklaşımların karşılaştırılması istenmektedir.
2
Modern bütçe yaklaşımlarının (Devrevi vs. Telafi Edici) teknik ayrımını analiz et.
Devrevi bütçede denklik 'konjonktür süresince' (uzun vadede) aranırken, Telafi edici bütçede tam istihdam sağlanana kadar açık verilebilir ve bu açığın kapatılması bir ön şart değildir.
Özellikle Telafi Edici ve Devrevi bütçe arasındaki 'denklik süresi' farkı en yaygın karıştırılan teorik ayrımdır.
3
Seçenekleri bu ayrım çerçevesinde değerlendir.
Yanlış olan seçeneğin, Telafi Edici bütçeyi sanki çevrim sonunda denklik şartı taşıyormuş gibi (Devrevi bütçe gibi) tanımladığı görülür.
Kavramsal netlik sağlamak için teorilerin spesifik kriterleri kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

Bütçe Denkliği Yaklaşımları: Klasik (Yıllık Denklik), Devrevi (Konjonktürel Denklik), Telafi Edici (Tam İstihdam Önceliği).

Daha Fazla Pratik

Devrevi bütçe ile Telafi edici bütçe arasındaki farkları bir tablo üzerinden çalışarak 'denklik süresi' ve 'asli amaç' kriterlerini netleştirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla