Soru

Zorluk: ZorMülk ve Teşebbüs Gelirleri (Dometik Gelirler)

Devletin mülk ve teşebbüs gelirlerinin (dometik gelirler) hukuki mahiyeti, belirlenme usulü ve tahsil süreci dikkate alındığında, bu gelirlerin vergi ve harç gibi kamu hukuku gelirlerinden ayrıştığı noktalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bu gelirler, devletin kamu gücü (imperium) yerine özel hukuk kişisi (fiskus) sıfatıyla iktisadi hayata katılması sonucu elde edilir.
  2. Bu gelirlerin miktarının belirlenmesi süreci, kural olarak vergi ve harçlarda olduğu gibi 'kanunilik ilkesi' çerçevesinde yasama organının münhasır yetkisindedir.Cevap
  3. C
    Bu gelir kalemleri arasında Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) kârları, taşınmaz kira gelirleri ve devlet ormanlarından elde edilen hasılatlar yer alır.
  4. D
    Bu gelirlerin ödenmemesinden doğan alacakların takibinde, 61836183 sayılı Kanun yerine İcra ve İflas Kanunu hükümleri genel kural olarak uygulanır.
  5. E
    Bu gelirler, cebri olmayan (iradi) nitelikleri ve devletin piyasa faaliyetlerinden kaynaklanması nedeniyle 'özel ekonomi gelirleri' olarak da sınıflandırılabilir.

Cevap

Mülk ve teşebbüs gelirlerinin miktarının belirlenmesinde kanunilik ilkesinin geçerli olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin mülkiyetinde bulunan varlıkları işletmesi veya piyasada ticari faaliyet yürütmesi sonucu oluşur. Bu gelirler özel hukuk hükümlerine tabidir. Vergi, resim ve harçlarda geçerli olan 'kanunilik ilkesi' (bedelin yasama organı tarafından belirlenmesi zorunluluğu) bu gelirler için geçerli değildir. Fiyatlar piyasa arz-talep koşullarına veya idare ile kişi arasındaki sözleşme serbestisine göre belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin hukuki niteliğini belirle
Özel Hukuk (Fiskus)
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin bir şirket gibi piyasa şartlarında hareket etmesiyle elde edilir.
2
Fiyatlandırma mekanizmasını analiz et
Piyasa/Sözleşme Serbestisi
Vergilerin aksine, bu gelirlerin bedeli kanunla değil, tarafların iradesi veya piyasa rayici ile belirlenir.
3
Tahsilat ve uyuşmazlık rejimini kontrol et
Adli Yargı / İcra İflas Kanunu
Kamu hukuku ilişkisi kurulmadığı için uyuşmazlıklar adli mahkemelerde, tahsilatlar ise genel icra dairelerinde yapılır.

Anahtar Kavram

Fiskus (Özel Hukuk Kişisi) Sıfatı

Daha Fazla Pratik

Mülk ve teşebbüs gelirleri ile Mali Tekel Gelirleri arasındaki 'piyasa hakimiyeti' farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla