Soru

Zorluk: OrtaSenyoraj (Para Basma) Geliri

Kamu gelirlerinin sınıflandırılmasında 'vergi dışı gelirler' kategorisinde yer alan ve devletin para basma tekelini (senyoraj hakkı) kullanmasıyla ortaya çıkan gelir türü için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Devletin bütçe açıklarını kapatmak için piyasadan ödünç aldığı ve faiziyle geri ödediği bir iç borç kalemidir.
  2. B
    Kamu kurumlarının sunduğu özel hizmetler karşılığında faydalananlardan tahsil ettiği harçlardan biridir.
  3. Devletin egemenlik gücüne dayanan, paranın nominal değeri ile maliyeti arasındaki farkı ifade eden vergi dışı bir gelirdir.Cevap
  4. D
    Sosyal güvenlik kurumlarının finansmanını sağlamak amacıyla işçi ve işverenlerden alınan parafiskal bir gelirdir.
  5. E
    Devletin sahip olduğu gayrimenkullerin satışından elde edilen ve 'mülk ve teşebbüs gelirleri' sınıfına giren bir gelirdir.

Cevap

Senyoraj geliri, devletin egemenlik hakkına dayanan ve paranın nominal değeri ile üretim maliyeti arasındaki farktan oluşan vergi dışı bir kamu geliridir.
Doğru ifade, senyorajın devletin egemenlik hakkına (para basma tekeline) dayandığını, nominal değer ile maliyet arasındaki farktan oluştuğunu ve vergi dışı kamu gelirleri arasında yer aldığını belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Senyoraj kavramının teknik ve hukuki mahiyeti analiz edilir.
Senyoraj, paranın nominal değeri ile üretim (kağıt, mürekkep, basım) maliyeti arasındaki farktır.
Mali literatürde bu fark, devletin para basma tekelinden kaynaklanan 'para basma geliri' olarak tanımlanır.
2
Gelirin kamu gelirleri içerisindeki yeri belirlenir.
Senyoraj, devletin egemenlik (sovereignty) gücüne dayanan 'vergi dışı kamu gelirleri' grubuna girer.
Bu gelir, bir vergi olmadığı gibi bir borçlanma veya hizmet karşılığı alınan bedel de değildir.
3
Diğer gelir türleri ile ayrımı yapılır.
Senyoraj=Nominal Deg˘erU¨retim Maliyeti\text{Senyoraj} = \text{Nominal Değer} - \text{Üretim Maliyeti}
Borçlanmadan farkı geri ödemesiz olması, parafiskal gelirlerden farkı ise genel bütçe veya para otoritesi kontrolünde olmasıdır.

Anahtar Kavram

Senyoraj (Para Basma) Geliri
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla