Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSenyoraj (Para Basma) Geliri

Modern maliye teorisinde devletin para basma yetkisi üzerinden elde ettiği reel kaynaklar 'senyoraj geliri' olarak adlandırılırken, para arzındaki artışın fiyatlar genel düzeyini yükselterek paranın satın alma gücünü azaltması süreci 'enflasyon vergisi' olarak tanımlanmaktadır. Ekonomik büyümenin yaşandığı ve paraya olan reel talebin (M/PM/P) arttığı bir konjonktürde, senyoraj geliri ile enflasyon vergisi arasındaki teknik ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Reel para talebinin arttığı bir ekonomide, devlet enflasyon yaratmaksızın para arzını artırabildiği için toplam senyoraj geliri, enflasyon vergisinden daha büyük gerçekleşir.Cevap
  2. B
    Enflasyon vergisi ve senyoraj geliri, paraya olan reel talebin değişim hızından bağımsız olarak her zaman birbirine matematiksel olarak özdeş olan kavramlardır.
  3. C
    Ekonomik büyüme dönemlerinde paranın dolaşım hızı zorunlu olarak arttığı için enflasyon vergisi tutarı her zaman senyoraj geliri toplamından yüksek olur.
  4. D
    Senyoraj geliri, devletin bütçe açıklarını kapatmak amacıyla Merkez Bankası kaynaklarına başvurmasıyla oluşan bir iç borçlanma türüdür.
  5. E
    Senyoraj geliri sadece madeni paraların nominal değeri ile üretim maliyeti arasındaki farkı kapsarken, enflasyon vergisi kağıt para emisyonunu ifade eder.

Cevap

Reel para talebinin arttığı bir ekonomide senyoraj geliri enflasyon vergisinden daha büyüktür çünkü devlet, artan talebi karşılamak için enflasyon yaratmadan para arzını artırabilir.
Toplam senyoraj geliri, enflasyon vergisi ve 'enflasyonist olmayan senyoraj' (reel para talebi artışından kaynaklanan kısım) toplamından oluşur. Ekonomik büyüme yaşanan bir konjonktürde, bireyler ve kurumlar daha fazla reel para tutmak isterler. Devlet bu talebi karşılamak için para arzını artırdığında, fiyatlar genel düzeyi yükselmeden (enflasyon yaratmadan) reel kaynak elde etmiş olur. Bu nedenle toplam senyoraj, enflasyon vergisinden büyük gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Senyoraj ve enflasyon vergisi formüllerini belirle.
Senyoraj: S=ΔMPS = \frac{\Delta M}{P} ; Enflasyon Vergisi: EV=π×MPEV = \pi \times \frac{M}{P}
Bu iki kavram arasındaki farkı anlamak için temel bileşenlerini analiz etmek gerekir.
2
Değişim oranları arasındaki ilişkiyi kur.
S=ΔMM×MPS = \frac{\Delta M}{M} \times \frac{M}{P} formülünden hareketle; eğer reel para talebi (m=M/Pm = M/P) büyüyorsa, Δm>0\Delta m > 0 olur.
Senyoraj geliri, enflasyon vergisi ile reel para talebindeki değişimin toplamına eşittir (S=EV+ΔmS = EV + \Delta m).
3
Büyüyen bir ekonomideki sonucu analiz et.
Ekonomik büyüme Δm>0\Delta m > 0 sonucunu doğurduğu için S>EVS > EV olur.
Devlet, ekonomideki işlem hacmi artışı nedeniyle artan para talebini enflasyon yaratmadan (fiyatları yükseltmeden) karşılayarak gelir elde eder.

Anahtar Kavram

Senyoraj Geliri ve Enflasyon Vergisi Özdeşliği (S=πm+m˙S = \pi m + \dot{m})
Bu soruyu puanla

Konular

Senyoraj (Para Basma) Geliri

Bu konudan daha fazla soru