İktisadi düşünce tarihinde, maliye politikasının makroekonomik rolüne ilişkin "Geleneksel (Klasik)" yaklaşımdan "Modern (Keynesyen)" yaklaşıma geçiş, devletin bütçe ve borçlanma araçlarına yüklediği misyonu radikal biçimde değiştirmiştir. Geleneksel yaklaşımın "tarafsız maliye" ve "yıllık denk bütçe" ilkeleri terk edilerek, modern yaklaşımın "telafi edici bütçe" ve "fonksiyonel maliye" ilkeleri benimsenmiştir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi modern maliye yaklaşımının aktif müdahaleci politikaları meşrulaştırırken dayandığı en temel teorik varsayımdır?
- Fiyat ve ücret mekanizmalarının aşağı yönlü esnek olmaması nedeniyle, piyasa ekonomisinin kendiliğinden tam istihdam dengesine ulaşamamasıCevap
- BBireylerin rasyonel beklentilere sahip olması sonucunda, kamu harcamalarındaki artışın yaratacağı gelecekteki vergi yükünün bugünden tasarruf edilerek nötralize edilmesi
- CVergi oranlarındaki indirimlerin, faktör piyasalarında emek arzını ve yatırımları doğrudan uyararak uzun dönemde toplam arzı ve kamu gelirlerini artırması
- DKamu kesiminin borçlanma yoluyla finanse ettiği bütçe açıklarının, faiz oranlarını yükselterek özel sektör yatırımlarını tam dışlama (tam crowding-out) etkisine maruz bırakması
- EDevlet müdahalesinin, kaynak dağılımında etkinliği bozarak bütçe açıklarının ekonomik aktiviteyi canlandırmaktan ziyade yalnızca enflasyonist baskı yaratması
Cevap
Fiyat ve ücret mekanizmalarının aşağı yönlü esnek olmaması nedeniyle, piyasa ekonomisinin kendiliğinden tam istihdam dengesine ulaşamaması
Modern (Keynesyen) maliye yaklaşımı, Klasiklerin savunduğu "her arz kendi talebini yaratır" (Say Kanunu) ve tam esneklik varsayımlarını reddeder. Fiyatların ve özellikle nominal ücretlerin aşağı yönlü katı (yapışkan) olması nedeniyle, ekonominin kriz durumlarında kendiliğinden tam istihdam dengesine dönemeyeceğini, eksik istihdamın kalıcı olabileceğini savunur. Bu piyasa başarısızlığı, toplam talebi desteklemek amacıyla devletin "telafi edici bütçe" ve "fonksiyonel maliye" anlayışıyla ekonomiye aktif olarak müdahale etmesinin en temel meşruiyet kaynağıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Modern Maliye Politikasının (Keynesyen) Teorik Temelleri