Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDünyada Bütçe Hakkının Tarihsel Gelişimi

Dünyada bütçe hakkının tarihsel gelişim sürecinde; bütçe hakkının kapsamının sadece "vergilere rıza gösterme" (gelirlerin yasallığı) ilkesinden, kamu harcamalarının yerindeliğini, miktarını ve kullanımını denetleme (giderlerin belirlenmesi) ilkesine evrilmesi modern bütçelemenin temelini oluşturur. Bu süreçte bütçe hakkını, sadece parlamentonun krala karşı kazandığı bir imtiyaz değil, doğrudan "tüm vatandaşların vergilerin kullanımını bizzat veya temsilcileri aracılığıyla izleme ve denetleme hakkı" olarak tanımlayarak bu hakka evrensel bir nitelik kazandıran belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    1215 tarihli Magna Carta Libertatum
  2. B
    1628 tarihli Haklar Dilekçesi (Petition of Right)
  3. C
    1689 tarihli Haklar Bildirisi (Bill of Rights)
  4. 1789 tarihli Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları BildirisiCevap
  5. E
    1876 tarihli Kanun-i Esasi

Cevap

1789 tarihli Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi
Doğru yanıt olan 1789 Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi, bütçe hakkını modern demokrasi anlayışına uygun şekilde 'harcamaların denetimi' boyutunu da kapsayacak ve tüm vatandaşlara ait olacak şekilde (Madde 14) tanımlayan temel belgedir. İngiliz belgeleri daha çok parlamentonun krala karşı güç kazanması sürecidir, ancak Fransız metni bu hakkı evrensel bir 'yurttaşlık hakkı' olarak ilan etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe hakkının unsurlarını ayrıştırın.
Bütçe hakkı, gelirlerin yasallığı (vergilere rıza) ve giderlerin belirlenmesi/denetimi olmak üzere iki boyuttan oluşur.
Sorunun kökünde vurgulanan 'harcamaların denetimi' ayrımını yapabilmek için gereklidir.
2
İngiliz bütçe belgelerinin (1215, 1628, 1689) kapsamını analiz edin.
İngiliz belgeleri bütçe hakkını tarihsel süreçte kralın keyfi yetkilerine karşı parlamentonun kurumsal bir yetkisi olarak geliştirmiştir.
Bu belgelerin daha çok 'gelir' ve 'parlamento yetkisi' odaklı olduğunu belirlemek için.
3
1789 Fransız Bildirisi'nin 14. maddesini inceleyin.
Bildirinin 14. maddesi: 'Bütün yurttaşlar, bizzat ya da temsilcileri aracılığıyla, kamusal verginin gerekliliğini saptama, buna serbestçe rıza gösterme, verginin kullanılmasını izleme ve miktarını, matrahını, tahsil biçimini ve süresini belirleme hakkına sahiptir.'
Giderlerin izlenmesinin (harcama denetimi) ilk kez evrensel bir yurttaşlık hakkı olarak kodlandığını teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Bütçe Hakkının Gelir ve Gider Boyutu Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Dünyada Bütçe Hakkının Tarihsel Gelişimi

Bu konudan daha fazla soru