Soru

Zorluk: ZorVergi Davalarında Taraflar ve Dava Açma Ehliyeti

Vergi yargılama hukukunda davanın tarafları, dava açma ehliyeti ve husumet kavramları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (IYUKIYUK) hükümleri çerçevesinde yanlıştır?

  1. A
    Vergi sorumluları, kendilerine tebliğ edilen vergilere ve kesilen cezalara karşı dava açma ehliyetine sahip olup; bu ehliyet sadece kendi sorumluluk alanları ve bu alandaki hukuki uyuşmazlıklarla sınırlıdır.
  2. B
    Mirasçılar, muris adına sağlığında yapılan ancak henüz kesinleşmemiş tarhiyatlara karşı dava açma ehliyetine sahiptirler ve cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca muris adına kesilen vergi cezalarının terkin edilmesini talep edebilirler.
  3. C
    Bir limited şirketin vergi borcu nedeniyle kendisine ödeme emri tebliğ edilen şirket ortağı, bu ödeme emrine karşı açacağı davada, asıl vergi borcunun (tarhiyatın) miktar ve mahiyetine ilişkin hukuka aykırılık iddialarını ileri sürme ehliyetine sahip değildir.
  4. Vergi dairesi müdürlüklerinin müstakil tüzel kişiliği bulunmadığı için, bu birimler tarafından tesis edilen işlemlere karşı açılacak davalarda husumetin doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığına yöneltilmesi kanuni bir zorunluluktur.Cevap
  5. E
    Beyana dayalı tarhiyatlarda vergi sorumlularının, ihtirazi kayıt koymak suretiyle beyanname vererek tahakkuk eden vergilere karşı vergi mahkemesinde dava açma ehliyetleri bulunmaktadır.

Cevap

Vergi dairesi müdürlüklerinin müstakil tüzel kişiliği bulunmadığı için husumetin Gelir İdaresi Başkanlığına yöneltilmesi gerektiğini savunan ifade yanlıştır.
Vergi mahkemelerinde açılan davalarda husumet, işlemi tesis eden vergi dairesi müdürlüğüne veya malmüdürlüğüne yöneltilir. Vergi dairelerinin ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunmaması, onların davalı sıfatı taşımasına engel teşkil etmez; bu durum vergi hukukuna özgü bir 'taraf ehliyeti' istisnasıdır. Davanın Gelir İdaresi Başkanlığına karşı açılması husumette yanılmaya neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açma ehliyetinin kapsamını belirlemek.
Mükellefler ve vergi sorumluları kendilerine tebliğ edilen işlemlere karşı dava açabilirler (VUK 377).
Dava açma ehliyeti menfaat ihlaline dayanır.
2
Husumet (davalı taraf) kuralını analiz etmek.
Vergi davalarında davalı taraf, işlemi tesis eden idari birimdir.
VUK ve IYUK'taki özel düzenlemeler, vergi dairesi müdürlüklerine tüzel kişiliği olmasa da davalı olma yetkisi vermiştir.
3
Seçeneklerdeki idari kapasiteyi karşılaştırmak.
Husumetin GİB veya Bakanlığa değil, vergi dairesine yöneltilmesi gerektiği sonucuna varılır.
Usul ekonomisi ve vergilendirme birimlerinin bağımsızlığı ilkesi gereği husumet yerel birime yöneltilir.

Anahtar Kavram

Vergi yargılamasında 'taraf' sıfatı ve vergi dairesi müdürlüklerinin husumet ehliyeti.

Daha Fazla Pratik

İdari yargılama hukukundaki 'husumette yanılma' (IYUK m. 15/1-c) kuralının vergi davalarındaki uygulanma biçimini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla