Soru

Zorluk: ZorBütçe Dengesi, Açığı ve Fazlası Kavramları

Kamu mali yönetiminde bütçe performansının ve mali disiplinin ölçülmesinde kullanılan farklı denge tanımları, uygulanan maliye politikasının sürdürülebilirliği hakkında farklı bilgiler sunmaktadır. Bir ülkenin ilgili mali yılına ait merkezi yönetim bütçe verileri şu şekildedir:

- Toplam Bütçe Gelirleri: 1.3501.350 milyar TL
- Toplam Bütçe Giderleri: 1.6001.600 milyar TL (Faiz ödemeleri dahil)
- Faiz Ödemeleri: 350350 milyar TL
- Özelleştirme Gelirleri: 6060 milyar TL
- Net Borç Verme (Giderler içinde yer almaktadır): 4040 milyar TL

Bu verilere dayanarak, bütçenin Birincil Dengesi (Faiz Dışı Denge) ve arızi gelirlerden arındırılmış Program Dengesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. +100+100 milyar TL; +40+40 milyar TLCevap
  2. B
    +100+100 milyar TL; +140+140 milyar TL
  3. C
    250-250 milyar TL; +100+100 milyar TL
  4. D
    +100+100 milyar TL; +160+160 milyar TL
  5. E
    +140+140 milyar TL; +80+80 milyar TL

Cevap

Birincil denge +100+100 milyar TL ve program dengesi +40+40 milyar TL olarak hesaplanmaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, bütçe verilerinden hareketle önce faiz ödemelerini giderlerden dışlayarak faiz dışı fazlayı (+100+100), ardından bu tutardan bir defalık gelir niteliğindeki özelleştirme gelirlerini çıkararak program fazlasını (+40+40) doğru bir matematiksel ve kavramsal sırayla sunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe dengesinin hesaplanması
Bütçe Dengesi = Toplam Gelir - Toplam Gider = 1.3501.600=2501.350 - 1.600 = -250 milyar TL (Bütçe Açığı)
Birincil dengeye ulaşmak için öncelikle toplam bütçe dengesinin bilinmesi gerekir.
2
Birincil (Faiz Dışı) dengenin hesaplanması
Birincil Denge = Bütçe Dengesi + Faiz Ödemeleri = 250+350=+100-250 + 350 = +100 milyar TL (Faiz Dışı Fazla)
Birincil denge, bütçenin faiz yükümlülükleri dışındaki operasyonel performansını ölçer.
3
Program dengesinin hesaplanması
Program Dengesi = Birincil Denge - Özelleştirme Gelirleri = +10060=+40+100 - 60 = +40 milyar TL (Program Fazlası)
Program dengesi, birincil dengeden özelleştirme gibi bir defalık ve süreklilik arz etmeyen gelirlerin arındırılmasıyla elde edilen daha dar kapsamlı bir disiplin göstergesidir.

Anahtar Kavram

Bütçe Dengesi Türleri (Faiz Dışı Denge ve Program Dengesi)
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla