Kamu harcamalarının finansman sürecinde, mükelleflerin maruz kaldıkları toplam mali yükü gerçekte olduğundan daha az algılamaları durumuna 'mali illüzyon' denilmektedir. Amilcare Puviani'nin teorik temellerini attığı bu yaklaşıma göre, devletin aşağıdaki finansman veya vergilendirme yöntemlerinden hangisi mali illüzyon yaratma ve dolayısıyla kamu harcamalarına karşı oluşabilecek mükellef direncini kırma potansiyeli bakımından en zayıf etkiye sahiptir?
- AVergi kanunlarının teknik terimlerle dolu ve karmaşık bir yapıda düzenlenmesi
- BKamu hizmetlerinin finansmanında bütçe açıklarına ve borçlanmaya gidilmesi
- Gelir vergisinin yıllık beyanname usulüyle mükellef tarafından doğrudan ödenmesiCevap
- DTüketim üzerinden alınan vergilerin mal ve hizmet satış fiyatlarına dâhil edilmesi
- EÜcret ödemeleri sırasında verginin kaynaktan kesinti (stopaj) yoluyla tahsil edilmesi
Cevap
Gelir vergisinin yıllık beyanname usulüyle mükellef tarafından doğrudan ödenmesi
Mali illüzyon, mükelleflerin ödedikleri vergilerin farkına varmaması veya bu yükü olduğundan az algılaması durumudur. Yıllık beyanname usulü, mükellefin kendi gelirini hesapladığı, vergi dairesine bildirdiği ve vergiyi bizzat ödediği bir süreçtir. Bu süreçte mükellef, devletin kendisinden ne kadar kaynak aldığını net bir şekilde gördüğü için vergi farkındalığı maksimum düzeye çıkar ve illüzyon etkisi en düşük seviyeye iner.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mali illüzyon (mali yanılsama), devletin vergi yükünü çeşitli mekanizmalarla (dolaylı vergiler, borçlanma, karmaşıklık, stopaj) gizleyerek kamu harcamalarını artırmasıdır.
Daha Fazla Pratik
Mali illüzyonun tersi olan 'mali şeffaflık' kavramını ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'ndaki yansımalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s