Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Harcamaları Politikası

Makroekonomik hedeflere ulaşmada kullanılan kamu harcamaları politikası araçları, bunların çarpan etkileri ve farklı iktisadi yaklaşımlar altındaki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Denk bütçe çarpanı teoremine (Haavelmo Kuralı) göre, otonom kamu harcamalarındaki artışın tamamının vergilerle finanse edilmesi durumunda; vergi çarpanının mutlak değerinin (∣−c1−c∣|\frac{-c}{1-c}|), harcama çarpanından (11−c\frac{1}{1-c}) büyük olması nedeniyle milli gelirde net bir daraltıcı etki ortaya çıkar.Cevap
  2. B
    Reel kamu harcamalarının çarpan etkisi, transfer harcamalarının çarpan etkisinden (c1−c\frac{c}{1-c}) daha yüksek olduğundan; daraltıcı maliye politikasında aynı miktardaki kesintinin reel harcamalar yerine transfer harcamalarından yapılması, toplam talepteki düşüşü nispeten hafifletir.
  3. C
    Klasik iktisat yaklaşımına göre ekonomi doğal işsizlik oranında dengede olduğundan, kamu harcaması artışları faiz oranlarını yükselterek özel yatırımları tam dışlamaya (crowding-out) tabi tutar ve reel geliri artırmaz.
  4. D
    Kamu harcamalarının bileşiminde altyapı yatırımları yerine, yoksul kesimlere yönelik sosyal yardım ve sübvansiyon programlarına ağırlık verilmesi, öncelikli olarak piyasadaki kaynak dağılımında etkinlik amacına değil, gelir dağılımında adalet amacına hizmet eder.
  5. E
    Enflasyonist baskıların yoğun olduğu bir dönemde, ekonomik istikrarın sağlanması için iradi maliye politikası aracı olarak genişletici harcama programlarından kaçınılmalı ve daraltıcı kamu harcaması politikaları uygulanmalıdır.

Cevap

Kamu harcamalarındaki artışın tamamının vergilerle finanse edilmesi durumunda vergi çarpanının mutlak değerinin harcama çarpanından büyük olduğunu ve daraltıcı etki yarattığını iddia eden seçenek yanlıştır.
Yanlış olan ifade Haavelmo Kuralı (Denk Bütçe Çarpanı) ile ilgili olandır. Bu teoreme göre, kamu harcamalarındaki 1 birimlik artışın tamamen 1 birimlik vergi artışıyla finanse edilmesi durumunda milli gelir azalmaz, tam tersine 1 birim artar. Bunun temel sebebi, kamu harcamaları çarpanının (11−c\frac{1}{1-c}), vergi çarpanından (∣−c1−c∣|\frac{-c}{1-c}|) mutlak değerce büyük olmasıdır. Devlet, özel sektörün tasarruf edeceği fonları da vergilendirip harcadığı için toplam talep genişler.

Adım Adım Çözüm

1
Denk bütçe çarpanının (Haavelmo Teoremi) etkisini oluşturan iki temel çarpanı formüle et.
Kamu harcamaları çarpanı 11−c\frac{1}{1-c} ve Vergi çarpanı −c1−c\frac{-c}{1-c}'dir.
Milli gelirdeki toplam değişimi bulmak için her iki mali aracın gelir üzerindeki bağımsız etkilerini bilmek gerekir.
2
Bu iki çarpanın mutlak değerlerini marjinal tüketim eğilimi (0<c<10 < c < 1) kısıtı altında karşılaştır.
11−c>∣−c1−c∣\frac{1}{1-c} > |\frac{-c}{1-c}| olduğu matematiksel olarak kanıtlanır.
Kamu harcamaları toplam talebe doğrudan katılırken, vergiler geliri azalttıktan sonra marjinal tüketim eğilimi (cc) kadar talebi düşürür. İlk etki her zaman daha güçlüdür.
3
%ΔG=%ΔT\%\Delta G = \%\Delta T durumunda milli gelirdeki net değişimi hesapla.
ΔY=[11−c+−c1−c]×ΔG=1×ΔG\Delta Y = [\frac{1}{1-c} + \frac{-c}{1-c}] \times \Delta G = 1 \times \Delta G. Yani bütçe denk olarak büyüdüğünde milli gelir bütçe artışı kadar artar (genişletici etki).
Çarpanların toplamı her zaman 1'e eşittir. Bu durum, yanlış ifadenin hem matematiksel önermesini hem de ekonomik sonucunu çürütür.

Anahtar Kavram

Denk Bütçe Çarpanı ve Harcama Türlerinin Etkinliği
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Harcamaları Politikası

Bu konudan daha fazla soru