Soru

Zorluk: OrtaPeçeleme

Bir mükellef, sahibi olduğu yüksek değerli bir sanayi makinesini bir başka işletmeye devretmek istemektedir. Taraflar, doğrudan satış sözleşmesi yapmak yerine, söz konusu makine için bir 'ariyet' (ücretsiz ödünç verme) sözleşmesi imzalamış; ancak eş zamanlı olarak alıcı taraf, mükellefe 'geçmiş bir hizmet borcunun tasfiyesi' adı altında makinenin piyasa bedeline denk bir ödeme yapmıştır. Yapılan vergi incelemesinde, taraflar arasında aslında bir satış iradesinin bulunduğu ve bu yöntemin yalnızca satış kazancı üzerinden doğacak vergi yükünü bertaraf etmek amacıyla seçildiği tespit edilmiştir.

Vergi hukukunda 'olayın gerçek mahiyetinin esas alınması' ilkesi gereğince, mükellefin bu davranışı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

  1. PeçelemeCevap
  2. B
    Vergiden kaçınma
  3. C
    Vergi kaçakçılığı
  4. D
    Maddi muvazaa
  5. E
    Vergi erozyonu

Cevap

Ekonomik amacın (satış), hukuki bir maske (ariyet ve borç tasfiyesi) altına gizlenerek vergi avantajı sağlanmaya çalışılması 'Peçeleme' olarak adlandırılır.
Doğru cevap olan peçeleme, mükellefin aslında yapmak istediği işlemi (satışı), vergi ödememek amacıyla başka bir hukuki kalıba (ariyet ve borç tasfiyesi) sokarak gizlemesidir. Bu durum VUK Madde 33'te yer alan 'vergilendirmede olayın gerçek mahiyeti esastır' ilkesinin tipik bir uygulama alanıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın hukuki biçimi ile ekonomik özü arasındaki çelişkiyi belirlemek.
Hukuki biçim 'ariyet' (bedelsiz ödünç) iken, ekonomik özün 'bedelli bir devir' (satış) olduğu tespit edilmiştir.
Vergi hukukunda işlemin adı değil, gerçek mahiyeti önemlidir.
2
Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) 3. maddesindeki 'Özün Önceliği' ilkesini uygulamak.
Tarafların olağan dışı bir hukuki yolu (ariyet + borç tasfiyesi) vergi ödememek için kullandığı sonucuna varılır.
Mükelleflerin özel hukuk biçimlerini kötüye kullanarak vergi yükünü azaltmaları peçeleme kapsamına girer.

Anahtar Kavram

Peçeleme, mükelleflerin vergi kanunlarının öngördüğü normal hukuki yollar yerine, aynı ekonomik amaca ulaşmak için dolambaçlı ve olağan dışı hukuki biçimler kullanarak vergi yükünü azaltmaya çalışmalarıdır.
Bu soruyu puanla

Konular