Soru

Zorluk: OrtaVergi Yansıması

Vergi yansıması analizlerinde, vergilendirilen bir malın talebinin fiyat esnekliğinin sonsuz (ed=e_d = \infty) olduğu bir piyasa yapısı varsayıldığında, bu mal üzerine konulan bir birim verginin yansıması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Vergi yükünün tamamı, malın satış fiyatı vergi miktarı kadar artırılarak tüketiciye yansıtılır.
  2. Vergi yükünün tamamı kanuni mükellef (üretici/satıcı) üzerinde kalır ve verginin ileriye yansıtılması mümkün olmaz.Cevap
  3. C
    Vergi yükü, arz ve talep esnekliklerinin mutlak değerlerine göre üretici ve tüketici arasında eşit olarak paylaştırılır.
  4. D
    Vergi yükü, malın kalitesinin veya içeriğinin değiştirilmesi yoluyla biçim değiştirerek yansıtılır.
  5. E
    Talebin fiyat esnekliğinin yüksek olması, verginin tüketiciye yansıtılmasını kolaylaştıran bir faktördür.

Cevap

Vergi yükünün tamamı kanuni mükellef üzerinde kalır ve verginin ileriye yansıtılması mümkün olmaz.
Vergi yansıması analizinde genel kural, vergi yükünün esnekliği daha düşük olan tarafın üzerinde kalmasıdır. Talebin fiyat esnekliği sonsuz (ed=e_d = \infty) olduğunda, tüketiciler fiyattaki en küçük artışa bile miktar talebini sıfırlayarak tepki verirler. Bu durumda üretici, malın fiyatını bir kuruş bile artıramaz. Fiyat artırılamadığı için vergi yükü tüketiciye aktarılamaz (ileriye yansıma yapılamaz) ve verginin tamamı üreticinin (kanuni mükellefin) cebinden çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Talebin fiyat esnekliğinin sonsuz (ed=e_d = \infty) olmasının ekonomik sonucunu belirlemek.
Talebin tam esnek (yatay bir doğru) olması, tüketicilerin fiyata karşı son derece duyarlı olduğunu gösterir.
Sonsuz esneklik durumunda, fiyattaki herhangi bir artış talep edilen miktarı anında sıfıra düşürür.
2
Arz eğrisinin vergi nedeniyle yukarı kaymasının fiyat üzerindeki etkisini analiz etmek.
Arz eğrisi vergi (tt) kadar yukarı kaysa bile, denge fiyatı (tüketicinin ödediği fiyat) değişmeden kalır.
Talep eğrisi yatay olduğu için yeni denge noktası yine aynı fiyat seviyesinde gerçekleşir; ancak miktar azalır.
3
Vergi yükünün kimin üzerinde kaldığını saptamak.
Üreticinin eline geçen net fiyat (P - t) kadar azalır, dolayısıyla verginin tamamı üretici üzerinde kalır.
Tüketici fiyatı değişmediği için 'ileriye yansıma' (fiyat artışı yoluyla tüketiciye aktarma) gerçekleşemez.

Anahtar Kavram

Talebin Fiyat Esnekliği ve Vergi Yansıması İlişkisi
Bu soruyu puanla