Soru

Zorluk: OrtaPozitif ve Normatif Maliye

Bir maliye uzmanı, kurumlar vergisi oranlarındaki değişimin yatırım kararları üzerindeki etkisini incelediği çalışmasında; "Kurumlar vergisi oranının %20\%20'den %25\%25'e çıkarılması, toplam özel sektör yatırımlarının %5\%5 oranında azalmasına neden olmuştur." sonucuna varmıştır.

Uzmanın ulaştığı bu sonuç ve kullandığı analiz yöntemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ulaşılan sonuç, değer yargısı içermediği ve test edilebilir bir neden-sonuç ilişkisini betimlediği için pozitif maliye analizine örnektir.Cevap
  2. B
    Yatırımların azalması ekonomik bir daralmaya işaret ettiği için bu ifade, "olması gerekeni" belirleyen normatif bir nitelik taşımaktadır.
  3. C
    Bu analiz, vergi artışlarının yatırımcılar üzerindeki etkisini ölçtüğü için değişim (mübadele) yaklaşımı içerisinde değerlendirilir.
  4. D
    İfade, vergi politikasının etkinliğini sorguladığı ve dolaylı bir eleştiri getirdiği için subjektif bir değerlendirme olan normatif analize dayanmaktadır.
  5. E
    Vergi oranlarının yatırımlar üzerindeki bu etkisi, sadece refah maliyesi çerçevesinde açıklanabilen normatif bir yargıdır.

Cevap

Ulaşılan sonuç, değer yargısı içermediği ve test edilebilir bir neden-sonuç ilişkisini betimlediği için pozitif maliye analizine örnektir.
Doğru seçenek olan ifade, maliye biliminde pozitif yaklaşımın çekirdeğini oluşturur. Uzman burada bir politika önerisinde bulunmamakta (örneğin 'vergi artırılmamalıdır' dememekte), sadece vergi oranı ile yatırım miktarı arasındaki ampirik (gözleme dayalı) ilişkiyi 'olan' üzerinden betimlemektedir. Bu tür ifadeler ispatlanabilir veya reddedilebilir olduğu için pozitiftir.

Adım Adım Çözüm

1
İfadenin içeriğini analiz etme
İfade, kurumlar vergisi artışının yatırım miktarında bir azalmaya yol açtığını sayısal verilerle (2020'den 2525'e artış, %5\%5 azalış) belirtmektedir.
Analizin pozitif mi yoksa normatif mi olduğunu anlamak için ilk adım ifadenin bir 'olgu' mu yoksa bir 'yargı' mı olduğunu belirlemektir.
2
Değer yargısı kontrolü yapma
İfadede "iyi", "kötü", "adil", "olmalı" gibi subjektif değerlendirme içeren kelimeler bulunmamaktadır.
Normatif analiz mutlaka bir etik duruş veya politika önerisi içermelidir.
3
Test edilebilirlik kriterini uygulama
İfadedeki iddia verilerle kanıtlanabilir veya çürütülebilir niteliktedir.
Pozitif analizin en temel özelliği, tarafsız ve bilimsel yöntemlerle doğrulanabilir olmasıdır.

Anahtar Kavram

Pozitif Maliye: Olanı inceleyen, neden-sonuç ilişkilerine dayanan ve değer yargısı içermeyen analiz yöntemidir.

Daha Fazla Pratik

Pozitif ve normatif ayrımını pekiştirmek için David Hume'un 'Hume Giyotini' (olan-olması gereken ayrımı) kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla