Soru

Zorluk: ZorToplam (Makro) Vergi Yükü

Bir ekonominin 20262026 yılı mali dönemine ilişkin gerçekleşen bazı verileri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Mali GöstergeTutar (Milyar TL)
Merkezi Yönetim Vergi Gelirleri3.0003.000
Yerel Yönetim Vergi Gelirleri600600
Sosyal Güvenlik Kurumlarına Ödenen Primler (Parafiskal Gelirler)900900
Kamu Harcamalarının Bireylere Sağladığı Faydalar (Transferler)500500
Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH)20.00020.000

Bu verilere göre, ilgili ekonomideki geniş anlamda net vergi yükü yüzde kaçtır?

  1. A
    %15,5\%15,5
  2. B
    %18\%18
  3. %20\%20Cevap
  4. D
    %22,5\%22,5
  5. E
    %25\%25

Cevap

Ekonomideki geniş anlamda net vergi yükü %20\%20'dir.
Net vergi yükü hesaplanırken, pay kısmında geniş anlamdaki vergi gelirleri toplamından (3.000+600+900=4.5003.000 + 600 + 900 = 4.500) bireylere geri dönen faydalar olan transfer ödemeleri (500500) çıkarılır. Elde edilen 4.0004.000 Milyar TL'lik tutar, 20.00020.000 Milyar TL olan GSYH'ye oranlandığında sonuç %20\%20 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Geniş anlamda toplam vergi gelirlerini hesaplayın.
3.000+600+900=4.5003.000 + 600 + 900 = 4.500 Milyar TL
Geniş anlamda vergi yükü; merkezi yönetim vergileri, yerel yönetim vergileri ve parafiskal gelirlerin (SGK primleri) toplamını kapsar.
2
Toplam vergi gelirlerinden transfer ödemelerini (kamu harcaması faydalarını) çıkararak net vergi tutarını bulun.
4.500500=4.0004.500 - 500 = 4.000 Milyar TL
Net vergi yükü, ödenen vergilerden kamu harcamaları yoluyla sağlanan faydaların düşülmesiyle elde edilir.
3
Bulunan net tutarı GSYH'ye oranlayarak yüzde değerini bulun.
4.00020.000=0,20%20\frac{4.000}{20.000} = 0,20 \Rightarrow \%20
Vergi yükü oranları, ilgili vergi toplamının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'ya bölünmesiyle hesaplanır.

Anahtar Kavram

Net vergi yükü, mükelleflerin ödedikleri toplam vergilerden kamu harcamaları vasıtasıyla sağladıkları transfer ve hizmet faydalarının çıkarılmasıyla hesaplanan makro ekonomik bir göstergedir.

Daha Fazla Pratik

Vergi harcamalarının (muafiyet ve istisnalar) vergi yükü üzerindeki 'görünmeyen' etkisini ve vergi erozyonu kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla