Examkin

Soru

Zorluk: ZorSenyoraj (Para Basma) Geliri

Para iktisadı ve kamu maliyesi literatüründe "senyorajın Laffer eğrisi" analizi çerçevesinde; devletin reel senyoraj (veya enflasyon vergisi) gelirlerini maksimize eden enflasyon oranına ulaştığı noktada, reel para talebinin enflasyon esnekliğinin mutlak değeri (∣η∣|\eta|) hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Mutlak değeri bir birime (∣η∣=1|\eta| = 1) eşittir.Cevap
  2. B
    Mutlak değeri birden büyüktür (∣η∣>1|\eta| > 1).
  3. C
    Mutlak değeri sıfıra eşittir (∣η∣=0|\eta| = 0).
  4. D
    Mutlak değeri sonsuza gider (∣η∣→∞|\eta| \rightarrow \infty).
  5. E
    Mutlak değeri ekonominin reel büyüme hızına eşittir.

Cevap

Reel senyoraj gelirlerini maksimize eden noktada para talebinin enflasyon esnekliğinin mutlak değeri bir birime eşittir.
Devletin para basma tekelini kullanarak elde ettiği reel gelir (senyoraj), aslında reel para balansları üzerinden alınan bir vergidir. Tıpkı gelir vergisinde olduğu gibi, senyorajda da bir Laffer eğrisi ilişkisi mevcuttur. Vergi oranı (enflasyon) arttıkça, vergi matrahı (reel para talebi) azalır. Toplam gelirin maksimize olduğu nokta, marjinal gelirin sıfır olduğu ve para talebinin enflasyon esnekliğinin mutlak değerce 1'e eşit olduğu noktadır. Bu noktadan sonra enflasyon oranını artırmak, matrahı daha büyük bir oranda daraltacağı için toplam senyoraj gelirinin azalmasına (yasak bölgeye geçilmesine) neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Senyoraj geliri fonksiyonunu tanımlama
S=π×m(π)S = \pi \times m(\pi)
Burada π\pi enflasyon oranını (vergi oranı), m(π)m(\pi) ise enflasyona bağlı reel para talebini (vergi matrahı) temsil eder.
2
Fonksiyonun maksimizasyon koşulunu uygulama
dSdπ=m(π)+π×m′(π)=0\frac{dS}{d\pi} = m(\pi) + \pi \times m'(\pi) = 0
Toplam geliri maksimize eden enflasyon oranını bulmak için fonksiyonun enflasyona göre türevi alınır ve sıfıra eşitlenir.
3
Esneklik tanımıyla ilişkilendirme
1+πm(π)×m′(π)=0⇒η=−11 + \frac{\pi}{m(\pi)} \times m'(\pi) = 0 \Rightarrow \eta = -1
Elde edilen denklem düzenlendiğinde, para talebinin enflasyon esnekliği formülüne ("η=(dm/dπ)×(π/m)""\eta = (dm/d\pi) \times (\pi/m)") ulaşılır.
4
Mutlak değer sonucuna ulaşma
∣η∣=1|\eta| = 1
Matematiksel olarak gelirin maksimum olduğu noktada esnekliğin mutlak değeri tam olarak 1'e eşittir.

Anahtar Kavram

Senyorajın Laffer Eğrisi
Bu soruyu puanla

Konular

Senyoraj (Para Basma) Geliri

Bu konudan daha fazla soru