Kamu maliyesi teorisinde, devletin veya kamu tüzel kişilerinin belirli bir faaliyetin icrasını denetim altında tutmak amacıyla koyduğu hukuki kısıtlamaların, ilgilinin talebi üzerine bir izin veya ruhsatla kaldırılması sonucunda elde edilen gelirler 'resim' (duty) olarak adlandırılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir ödemenin 'harç' (fee) yerine 'resim' olarak sınıflandırılmasını gerektiren temel ölçüttür?
- AÖdemenin, kamu hizmetinin maliyeti ile mükellefin sağladığı fayda arasında mutlak bir denge gözetilerek belirlenmesi
- Ödemenin, somut bir kamu hizmetinden doğrudan yararlanma şartına değil, bir hakkın kullanımı önündeki hukuki engelin yetkili otoritece kaldırılmasına dayanmasıCevap
- CÖdemenin, devletin egemenlik gücüne dayanmayan ve tamamen özel hukuk sözleşmeleri çerçevesinde elde edilen bir mülk geliri niteliği taşıması
- DÖdemenin, harçların aksine sadece savaş veya ekonomik kriz gibi dönemlerde başvurulan bir olağanüstü gelir kaynağı olması
- EÖdemenin, mükellefin vergi ödeme gücü ile doğrudan ilişkilendirilerek artan oranlı bir tarife üzerinden tahsil edilmesi
Cevap
Ödemenin somut bir hizmetten yararlanma şartına değil, bir hakkın kullanımı önündeki hukuki engelin kaldırılmasına dayanması seçeneği doğrudur.
Kamu maliyesi literatüründe resim ile harç arasındaki en temel fark 'karşılık' unsurunun niteliğidir. Harçlarda sunulan somut bir 'kamu hizmeti' (facere) bulunurken; resimlerde, devletin kamu düzenini korumak amacıyla getirdiği bir yasağın veya kısıtlamanın (hukuki engel) bir izin/ruhsat ile kaldırılması (permittere) söz konusudur. Dolayısıyla resim ödemesi, bir hizmetten yararlanmak için değil, o faaliyeti yapma 'yetkisini' elde etmek için yapılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Resimlerin (Duties) 'İzne Dayalı Olma' ve 'Hukuki Engeli Kaldırma' Karakteristiği
Daha Fazla Pratik
Resimler ile harçlar arasındaki 'yarı cebri' niteliği ve bu iki gelirin belediye bütçelerindeki yerini incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s