Soru

Zorluk: ZorBütçe Dengesi, Açığı ve Fazlası Kavramları

Yüksek enflasyonun yaşandığı bir ekonomide, nominal bütçe açığının GSYH'ye oranının yüksek çıkmasına rağmen kamu borç stokunun reel olarak artmadığı, hatta azaldığı gözlemlenebilmektedir. Bu durumu açıklamak ve bütçe uygulamalarının ekonomi üzerindeki gerçek (reel) etkisini daha sağlıklı ölçmek amacıyla kullanılan 'Operasyonel Bütçe Dengesi' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Nominal bütçe dengesinden, faiz ödemelerinin enflasyonu telafi eden kısmının (enflasyon farkının) arındırılmasıyla hesaplanır.Cevap
  2. B
    Bütçe giderlerinden tüm faiz ödemelerinin dışlanmasıyla elde edilen ve mali disiplini gösteren denge kavramıdır.
  3. C
    Ekonominin tam istihdam düzeyinde ve potansiyel hasıla seviyesinde olduğu varsayımı altında hesaplanan dengedir.
  4. D
    Cari harcamaların tamamen vergi gelirleriyle finanse edildiği, borçlanmanın ise sadece yatırım harcamaları için yapıldığı durumdur.
  5. E
    Tahakkuk eden gelir ve giderler yerine, sadece Hazine hesaplarına fiilen giren ve çıkan nakit akımları üzerinden hesaplanan dengedir.

Cevap

Operasyonel bütçe dengesi, nominal bütçe açığından faiz ödemelerinin enflasyonu telafi eden kısmının arındırılmasıyla hesaplanan dengedir.
Operasyonel bütçe dengesi, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde bütçe açığının ekonomi üzerindeki reel etkisini ölçmek için geliştirilmiştir. Nominal bütçe açığı içinde yer alan faiz ödemelerinin önemli bir kısmı aslında enflasyon nedeniyle borcun reel değerinde meydana gelen azalmayı telafi eder (enflasyon primi). Bu kısım teknik olarak bir 'faiz gideri' değil, 'anapara geri ödemesi' niteliğinde olduğu için nominal açıktan düşüldüğünde ortaya çıkan değer, bütçenin gerçek açık düzeyini yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Nominal bütçe dengesinin bileşenlerini analiz etme
Nominal Ac\cık=Toplam Giderler(Faiz dahil)Toplam GelirlerNominal\ Açık = Toplam\ Giderler (Faiz\ dahil) - Toplam\ Gelirler
Geleneksel bütçe dengesi, enflasyon etkisinden arındırılmamış cari fiyatları kullanır.
2
Enflasyonun faiz ödemeleri üzerindeki etkisini belirleme
Nominal Faiz=Reel Faiz+Enflasyon PrimiNominal\ Faiz = Reel\ Faiz + Enflasyon\ Primi
Yüksek enflasyon dönemlerinde borç verenler, paranın satın alma gücündeki kaybı telafi etmek için nominal faiz içinde bir enflasyon primi talep ederler.
3
Enflasyon priminin ekonomik mahiyetini yorumlama
Enflasyon primi, aslında borcun reel değerindeki aşınmayı karşıladığı için ekonomik olarak bir 'anapara geri ödemesi' niteliğindedir.
Bütçe giderlerinde faiz olarak görünen bu kısım aslında devletin borç yükünü reel olarak artırmaz, sadece mevcut borcu enflasyona karşı günceller.
4
Operasyonel denge formülüne ulaşma
Operasyonel Ac\cık=Nominal Ac\cıkEnflasyon PrimiOperasyonel\ Açık = Nominal\ Açık - Enflasyon\ Primi veya Birincil Ac\cık+Reel Faiz GiderleriBirincil\ Açık + Reel\ Faiz\ Giderleri
Bütçenin kaynaklar üzerindeki gerçek baskısını görmek için 'borç ödemesi' niteliğindeki enflasyon farkının giderlerden düşülmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Operasyonel Bütçe Dengesi (Enflasyondan Arındırılmış Denge)
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla