Doğal tekel piyasalarında, 'maliyetlerin alt-toplanırlığı' () özelliği gereği, toplam piyasa talebinin tek bir firma tarafından üretilmesi, birden fazla firma tarafından üretilmesine göre daha düşük maliyetlidir. Bu maliyet avantajının temelinde yatan geniş ölçek ekonomileri nedeniyle ortalama maliyet () eğrisi sürekli azalan bir seyir izlemektedir. Bu durumdaki bir firmada düzenleyici kurumun toplumsal refahı (Pareto etkinliğini) sağlamak amacıyla 'marjinal maliyet fiyatlaması' () yöntemini zorunlu kılması halinde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?
- Fiyatın ortalama maliyetin altında kalması nedeniyle firmanın işletme zararı ile karşılaşmasıCevap
- BTüketimde rekabetin olmaması ve dışlanamazlık özellikleri nedeniyle hizmetin bedelsiz sunulması
- CPiyasanın tam rekabet koşullarına dönmesiyle firmanın uzun dönemde sadece normal kâr elde etmesi
- DPozitif dışsallıkların varlığı nedeniyle marjinal sosyal faydanın fiyatın üzerine çıkması
- EMarjinal maliyetin ortalama maliyete eşitlenmesi sonucu bütçe dengesinin ve aşırı kârın oluşması
Cevap
Doğal tekel durumunda marjinal maliyet fiyatlaması uygulandığında, fiyat ortalama maliyetin altında kalacağı için firma işletme zararı ile karşılaşır.
Doğal tekel niteliğindeki firmalarda üretim düzeyi arttıkça ortalama maliyetler () sürekli düştüğü için marjinal maliyet () eğrisi daima ortalama maliyet eğrisinin altında yer alır. Düzenleyici kurum etkinliği sağlamak için fiyatı marjinal maliyete eşitlediğinde (), bu fiyat düzeyi birim maliyetin () altında kalır. Bu durum firmanın toplam maliyetlerini karşılayamamasına ve işletme zararı etmesine neden olur. Bu zarar genellikle kamu bütçesinden sübvansiyonlarla veya iki kısımlı tarifelerle karşılanmaya çalışılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Doğal Tekellerde Marjinal Maliyet Fiyatlaması ve İşletme Zararı