Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorVergi Tarifesi ve Oranları

Vergi hukukunda 'artan oranlılık' yöntemleri arasında yer alan 'sınıf usulü artan oranlılık' sisteminde, matrahın bir üst sınıfa geçmesiyle birlikte tüm matraha yeni ve daha yüksek bir oranın uygulanması, 'sıçrama' (jump) etkisi olarak adlandırılan bir anomaliye yol açabilmektedir.

Bir vergi sisteminde aşağıdaki sınıf usulü artan oranlı tarife uygulanmaktadır:

Matrah DilimiVergi Oranı
0−500.0000 - 500.000 TL%20
500.001500.001 TL ve üzeri%30

Geliri 500.000500.000 TL olan bir mükellefin gelirinin 10.00010.000 TL artarak 510.000510.000 TL'ye yükselmesi durumunda; mükellefin net gelirindeki (vergi sonrası gelir) değişim ve bu artış dilimine isabet eden 'marjinal vergi oranı' (tmt_m) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Net gelir 43.00043.000 TL azalır ve marjinal vergi oranı %530'dur.Cevap
  2. B
    Net gelir 7.0007.000 TL artar ve marjinal vergi oranı %30'dur.
  3. C
    Net gelir 10.00010.000 TL artar ve marjinal vergi oranı %0'dır.
  4. D
    Net gelir 53.00053.000 TL azalır ve marjinal vergi oranı %30'dur.
  5. E
    Net gelir 43.00043.000 TL artar ve marjinal vergi oranı %430'dur.

Cevap

Mükellefin net geliri 43.00043.000 TL azalır ve marjinal vergi oranı %530 olarak gerçekleşir.
Sınıf usulü artan oranlı tarifelerde, matrah bir üst sınıfa geçtiğinde vergi oranı matrahın tamamına uygulanır. Bu örnekte mükellefin geliri 10.00010.000 TL artmasına rağmen, vergi yükü 100.000100.000 TL'den 153.000153.000 TL'ye çıkarak 53.00053.000 TL artmıştır. Bu durum, gelir artışından daha fazla bir vergi artışına yol açtığı için net gelir 43.00043.000 TL azalmış ve marjinal vergi oranı %530 gibi teorik olarak %100'ün üzerinde bir değer almıştır. Bu durum ödeme gücü ilkesine aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk durumdaki vergi ve net geliri hesapla
Vergi: 500.000×0,20=100.000500.000 \times 0,20 = 100.000 TL; Net Gelir: 500.000−100.000=400.000500.000 - 100.000 = 400.000 TL
Mükellef ilk matrah sınıfında olduğu için %20 oranına tabidir.
2
İkinci durumdaki vergi ve net geliri hesapla
Vergi: 510.000×0,30=153.000510.000 \times 0,30 = 153.000 TL; Net Gelir: 510.000−153.000=357.000510.000 - 153.000 = 357.000 TL
Sınıf usulünde matrah bir üst sınıfa geçtiği için matrahın tamamı (%100'ü) yeni oran olan %30 üzerinden vergilendirilir.
3
Net gelirdeki değişimi bul
357.000−400.000=−43.000357.000 - 400.000 = -43.000 TL
Yeni durumdaki net gelir ile eski durum arasındaki fark, mükellefin elinde kalan paranın ne kadar azaldığını gösterir.
4
Marjinal vergi oranını (tmt_m) hesapla
tm=ΔTΔM=153.000−100.000510.000−500.000=53.00010.000=5,3t_m = \frac{\Delta T}{\Delta M} = \frac{153.000 - 100.000}{510.000 - 500.000} = \frac{53.000}{10.000} = 5,3 (%530)
Marjinal vergi oranı, matrahtaki son birimlik artışın vergi yükünde yarattığı artışı gösterir.

Anahtar Kavram

Sınıf Usulü Artan Oranlılık ve Sıçrama Etkisi

Daha Fazla Pratik

Sınıf usulündeki bu adaletsizliği gidermek için uygulanan 'hızlandırılmış dilim usulü' veya 'matrah indirimli sınıf usulü' kavramlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Vergi Tarifesi ve Oranları

Bu konudan daha fazla soru