Soru

Zorluk: Çok zorNet Vergi Yükü

Bir ekonomide 20262026 yılı mali dönemi sonunda gerçekleşen bazı makroekonomik ve mali verilere ilişkin tablo aşağıda sunulmuştur:

İktisadi ve Mali GöstergelerDeğer (Milyon TL)
Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYHGSYH)2.000.0002.000.000
Gelir Üzerinden Alınan Vergiler240.000240.000
Servet Üzerinden Alınan Vergiler60.00060.000
Mal ve Hizmet Üzerinden Alınan Vergiler300.000300.000
Sosyal Güvenlik Katkıları (Parafiskal Gelirler)100.000100.000
Vergi Dışı Kamu Gelirleri (Mülk ve Teşebbüs)80.00080.000
Sosyal Transfer Harcamaları120.000120.000
Üretim Sübvansiyonları30.00030.000
Kamu Borçlanma Hasılatı150.000150.000
Kamu Yatırım Harcamaları250.000250.000

Buna göre, söz konusu ekonomide para-fiskal gelirlerin de vergi yükü hesabına dahil edildiği varsayımı altında, "Net Vergi Yükü" yüzde kaçtır?

  1. A
    \%22,5
  2. \%27,5Cevap
  3. C
    \%31,5
  4. D
    \%35,0
  5. E
    \%29,0

Cevap

Net vergi yükü, parafiskal gelirler dahil toplam vergi tahsilatından transferlerin ve sübvansiyonların çıkarılmasıyla bulunan değerin GSYH'ye bölünmesiyle elde edilen %27,5 değeridir.
Net vergi yükü, mükelleflerin ödedikleri toplam vergilerden (parafiskal gelirler dahil) kamu harcamaları yoluyla kendilerine geri dönen karşılıksız transferleri ve sübvansiyonları çıkardıktan sonra kalan kısmın GSYH'ye oranıdır. Bu soruda toplam vergi tutarı 700.000700.000 Milyon TL, toplam fayda ise 150.000150.000 Milyon TL'dir. Net vergi tutarı olan 550.000550.000 Milyon TL'nin 2.000.0002.000.000 Milyon TL tutarındaki GSYH'ye bölünmesiyle %27,5 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam vergi tahsilatını (T) hesaplayınız.
T=240.000+60.000+300.000+100.000=700.000T = 240.000 + 60.000 + 300.000 + 100.000 = 700.000 Milyon TL
Net vergi yükü hesaplanırken gelir, servet ve harcama vergilerinin yanı sıra parafiskal gelirler (sosyal güvenlik katkıları) de toplama dahil edilir.
2
Kamu harcamalarından sağlanan toplam faydayı (Transferler ve Sübvansiyonlar) hesaplayınız.
Tr=120.000+30.000=150.000Tr = 120.000 + 30.000 = 150.000 Milyon TL
Net vergi yükü formülünde, mükelleflerin ödedikleri vergi karşılığında kamu harcamalarından sağladıkları doğrudan faydalar (transfer ödemeleri ve sübvansiyonlar) brüt yükten düşülür.
3
Net vergi tutarını belirleyiniz.
NetVergi=TTr=700.000150.000=550.000Net Vergi = T - Tr = 700.000 - 150.000 = 550.000 Milyon TL
Brüt vergi yükünden transferlerin arındırılmasıyla gerçek vergi baskısını temsil eden net tutara ulaşılır.
4
Net vergi yükü oranını hesaplayınız.
NetVergiYu¨ku¨=550.0002.000.000=0,275%27,5Net Vergi Yükü = \frac{550.000}{2.000.000} = 0,275 \rightarrow \%27,5
Bulunan net vergi tutarı, ekonominin toplam üretim kapasitesini temsil eden GSYH'ye oranlanarak yük hesaplanır.

Anahtar Kavram

Net Vergi Yükü Formülasyonu
Bu soruyu puanla