Kamu tercihi (public choice) teorisi perspektifinden; faydası dar bir çıkar grubuna odaklanan (yoğunlaşmış fayda), maliyeti ise tüm mükelleflere dağılan (yaygınlaşmış maliyet) kamu projelerinin siyasal süreçte destek bulma olasılığının yüksek olması aşağıdakilerden hangisi ile en iyi açıklanır?
- Çıkar gruplarının etkin lobicilik faaliyetleri ve seçmenlerin rasyonel ihmaliCevap
- BKamu harcamalarının ekonomik kalkınmaya ve sanayileşmeye paralel olarak kendiliğinden artması
- COlağanüstü dönemlerde vergi yüküne karşı oluşan toplumsal direncin kalıcı olarak kırılması
- DBireylerin dolaylı vergiler nedeniyle ödedikleri toplam vergi miktarını tam olarak kavrayamaması
- EKamu kesimindeki verimlilik artışının sanayi sektöründeki teknolojik gelişimin gerisinde kalması
Cevap
Çıkar gruplarının etkin lobicilik faaliyetleri ve seçmenlerin rasyonel ihmali mekanizması, kamu harcamalarının siyasal süreçte neden verimsiz de olsa arttığını açıklar.
Kamu tercihi teorisine göre, faydası belirli bir gruba yoğunlaşan projelerde bu grubun örgütlenip baskı yapması (lobicilik) son derece rasyoneldir. Diğer taraftan, projenin maliyeti çok geniş bir kitleye yayıldığı için, tek bir seçmenin bu projeye karşı çıkmak için harcayacağı zaman ve çabanın maliyeti, projenin kendisine yükleyeceği vergi maliyetinden daha yüksektir. Bu durum seçmenlerin konuyu araştırmamasını (rasyonel ihmal) sağlar ve siyasetçilerin çıkar gruplarına hizmet eden harcamaları artırmasına zemin hazırlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yoğunlaşmış Fayda - Yaygınlaşmış Maliyet ve Rasyonel İhmal Etkileşimi
Alternatif Yöntem
Harcama artış teorilerini 'talep yönlü' (Wagner, P-W) ve 'siyasal/arz yönlü' (Kamu Tercihi, Niskanen) olarak sınıflandırmak, seçenekleri elemeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s