Şiddetli bir makroekonomik durgunluk yaşayan bir ülkede hükümet, otonom kamu yatırımlarını borçlanma yoluyla finanse ederek artırma kararı almıştır. Bu kararın etkileri üzerine yapılan teorik tartışmalarda, Keynesyen iktisatçılar söz konusu genişletici maliye politikasının milli geliri çarpan mekanizmasıyla artıracağını ve ekonomiyi canlandıracağını savunmaktadır.
Keynesyen yaklaşımın, uygulanan bu maliye politikasının reel gelir ve istihdam üzerinde net pozitif bir etki yaratacağı yönündeki çıkarımının en temel teorik dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- AFaiz oranlarının tasarruf ve yatırım eşitliğini sağlayan temel esnek değişken olması dolayısıyla, kamu borçlanmasının özel yatırımlar için gerekli fonları daraltmadan yaratması
- Bİradi olarak artırılan kamu harcamalarının, herhangi bir yasama kararına ihtiyaç duymadan devreye giren otomatik istikrar sağlayıcılar gibi çalışarak piyasaya güven vermesi
- Ekonominin eksik istihdam dengesinde bulunması ve atıl kapasitenin varlığı sayesinde, artan efektif talebin fiyatlar genel düzeyinden ziyade doğrudan reel üretimi uyarmasıCevap
- DBorçlanmayla finanse edilen kamu harcamaları çarpanının, vergi çarpanından mutlak değerce her zaman daha küçük olması nedeniyle dışlama etkisinin sıfıra inmesi
- EDevletin borçlanarak piyasaya müdahale etmesinin, denk bütçe ilkesini ve devletin tarafsızlığını savunan geleneksel maliye politikasının doğrudan bir gereği olması
Cevap
Ekonominin eksik istihdam dengesinde bulunması ve atıl kapasitenin varlığı sayesinde, artan efektif talebin fiyatlar genel düzeyinden ziyade doğrudan reel üretimi uyarması
Keynesyen iktisadi yaklaşımın merkezinde ekonominin tam istihdamın altında, yani eksik istihdamda dengeye gelebileceği varsayımı yatar. Klasik iktisadın aksine fiyatlar ve ücretler aşağı yönlü esnek değildir ve her zaman piyasayı temizlemez. Bu durum gayri iradi işsizlik ve atıl üretim kapasitesi yaratır. Hükümetin otonom kamu harcamalarını artırarak ekonomiye müdahale etmesi (iradi genişletici maliye politikası), bu atıl kaynakları harekete geçirir. Efektif talepteki artış, üretim faktörleri henüz tam kapasitede kullanılmadığı için doğrudan fiyatlar genel düzeyini (enflasyonu) artırmak yerine reel üretimi ve istihdamı çarpan mekanizmasıyla genişletir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Eksik İstihdam Dengesi ve Efektif Talep