Soru

Zorluk: OrtaGeleneksel ve Modern Maliye Politikası Yaklaşımları

Bir akademik makalede şu değerlendirmelere yer verilmiştir:

"Devletin ekonomik hayata müdahalesi, sistemin doğal işleyişini bozarak kaynak tahsisinde etkinsizliğe yol açar. Bu nedenle kamu ekonomisi mümkün olduğunca dar tutulmalı, vergiler piyasa aktörlerinin kararlarını etkilemeyecek şekilde yansız (tarafsız) tasarlanmalı ve kamu borçlanmasına, gelecek nesillere haksız bir yük aktaracağı için yalnızca savaş gibi olağanüstü durumlarda veya kendini ödeyebilen üretken yatırımların finansmanında başvurulmalıdır."

Bu makalede özetlenen Geleneksel (Klasik) maliye politikası görüşüne karşı, Modern (Keynesyen) maliye yaklaşımının getirdiği temel karşı tez (eleştiri) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ekonominin kendiliğinden her zaman tam istihdam seviyesinde dengede kalamayacağı; bu nedenle özel kesim talep yetersizliklerinin, devletin aktif harcama ve borçlanma politikalarıyla telafi edilmesi gerektiği.Cevap
  2. B
    Kamu harcamalarındaki genişlemeci adımların piyasa faiz oranlarını yükselterek özel kesim yatırımlarını dışlayacağı (crowding-out etkisi) ve sonuçta devlet müdahalesinin etkisiz kalacağı.
  3. C
    Siyasetçi ve bürokratların kamu yararından ziyade kendi faydalarını maksimize etme güdüsüyle hareket ettikleri, bu durumun da devlet müdahalesini verimsiz kılarak devlet başarısızlığına yol açtığı.
  4. D
    Makroekonomik istikrarsızlıkların asıl nedeninin talep eksikliği değil yüksek vergi oranları olduğu, bu yüzden devletin toplam arzı artıracak kalıcı vergi indirimlerine gitmesi gerektiği.
  5. E
    Ekonomik dalgalanmalara karşı iradi (ihtiyari) mali müdahaleler yerine, denk bütçe ve sabit para arzı artış oranı gibi önceden belirlenmiş kurallara bağlı politikaların uygulanması gerektiği.

Cevap

Ekonominin kendiliğinden her zaman tam istihdam seviyesinde dengede kalamayacağı; bu nedenle özel kesim talep yetersizliklerinin, devletin aktif harcama ve borçlanma politikalarıyla telafi edilmesi gerektiği.
Doğru seçenek, Modern (Keynesyen) yaklaşımın temel felsefesini özetlemektedir. Klasik maliye teorisi, Say Kanunu'na (Her arz kendi talebini yaratır) dayanarak ekonominin daima tam istihdamda olduğunu ve devletin piyasaya müdahale etmemesi gerektiğini savunur. Keynes ise 1929 Buhranı ile birlikte bu görüşü reddetmiş, ekonominin eksik istihdamda dengede kalabileceğini belirterek, yetersiz özel sektör talebinin devlet harcamaları ve borçlanma (telafi edici maliye) yoluyla desteklenmesi gerektiğini ortaya koymuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen Geleneksel (Klasik) maliye yaklaşımının temel varsayımlarını belirle.
Geleneksel yaklaşımın devleti tarafsız, bütçeyi küçük ve denk, borçlanmayı ise sadece olağanüstü hallerle sınırlı tuttuğu tespit edilir.
Soruda istenen karşı tezi bulmak için, önce eleştirilecek hedefin sınırlarını anlamak gerekir.
2
Modern (Keynesyen) maliye yaklaşımının Klasik görüşe getirdiği yapısal itirazı (karşı tezi) hatırla.
Keynesyen yaklaşım, ekonominin kendi haline bırakıldığında (Say Kanunu'nun aksine) eksik istihdamda kalabileceğini ve devletin bu durumu 'telafi edici' (müdahaleci) bütçe politikalarıyla düzeltmesi gerektiğini savunur.
Klasiklerin 'tarafsız devlet' ilkesine karşı Keynesyenlerin en büyük itirazı, piyasanın her zaman dengeye gelemeyeceği gerçeğidir.
3
Seçeneklerdeki argümanların hangi iktisadi okullara ait olduğunu eşleştir.
Birinci seçenek Keynesyen telafi edici tezi içerirken; diğer seçeneklerin sırasıyla Monetarist/Klasik dışlama etkisi, Kamu Tercihi teorisi, Arz Yönlü İktisat ve Kurallara Bağlı Politika görüşlerini yansıttığı görülür.
Sadece Keynesyen eleştiriyi diğer modern iktisadi eleştirilerden ayırmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Telafi Edici ve İşlevsel Maliye Politikası (Keynesyen Yaklaşım)
Bu soruyu puanla